به گزارش حیات به نقل از ایرنا، از آنجایی که دخانیات یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال بحث‌برانگیزترین محصولات مصرفی جامعه است، با وجود آگاهی گسترده درباره آسیب‌های جسمی و روانی ناشی از مصرف سیگار و سایر محصولات نیکوتینی، شرکت‌های فعال در این صنعت همواره به دنبال جذب مصرف‌کنندگان جدید بوده‌اند. در سال‌های اخیر، «نسل زد» به یکی از اهداف اصلی این بازاریابی‌ها تبدیل شده است.

نوجوانان امروز که همان نسل زد هستند، بیش از هر نسل دیگری با فضای دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی رشد کرده است. همین ویژگی باعث شده تبلیغات و پیام‌های تجاری بتوانند از مسیرهای جدید و گاهی پنهان به این گروه سنی دسترسی پیدا کنند. شبکه‌های اجتماعی نیز نقش مهمی در این فرایند دارند. گاهی تصاویر و ویدیوهایی منتشر می‌شوند که مصرف محصولات دخانی را با مفاهیمی مانند آزادی، استقلال، محبوبیت یا جذابیت اجتماعی پیوند می‌دهند. چنین پیام‌هایی می‌توانند برداشت نادرستی از واقعیت ایجاد کنند و اثرات منفی مصرف را پنهان سازند.

برخی از کارشناسان بر این باورند که برخی از تبلیغات غیرمستقیم تلاش می‌کنند محصولات جدید نیکوتینی را کم‌خطر یا بی‌خطر نشان دهند. در حالی که بسیاری از این محصولات همچنان می‌توانند باعث وابستگی به نیکوتین شوند و سلامت مصرف‌کننده را تحت تأثیر قرار دهند. ارائه اطلاعات ناقص یا اغراق‌آمیز درباره ایمنی این محصولات نوعی فریب مصرف‌کنندگان به شمار می‌رود.

مقابله با فریب‌ها نیازمند آموزش و افزایش سواد رسانه‌ای است

مهدی فاطمی کارشناس بهداشت در این زمینه به خبرنگار ایرنا می گوید: نوجوانان و جوانان معمولاً در مرحله‌ای از زندگی قرار دارند که به دنبال هویت‌یابی و پذیرفته شدن در جمع همسالان هستند. برخی بازاریابی‌ها دقیقاً از این نیاز طبیعی استفاده می‌کنند و مصرف دخانیات را به عنوان نمادی از بلوغ، جسارت یا متفاوت بودن معرفی می‌کنند. تأثیر افراد مشهور و تولیدکنندگان محتوا نیز نباید نادیده گرفته شود. هنگامی که یک چهره محبوب به صورت مستقیم یا غیرمستقیم محصولی مرتبط با دخانیات را نمایش می‌دهد، ممکن است مخاطبان جوان بدون توجه به پیامدهای آن، رفتار مشابهی را تقلید کنند.

وی می افزاید: یکی دیگر از جنبه‌های فریب، کم‌رنگ نشان دادن وابستگی به نیکوتین است. بسیاری از افراد جوان تصور می‌کنند که مصرف تفننی یا کوتاه‌مدت مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما نیکوتین ماده‌ای اعتیادآور است و می‌تواند به سرعت وابستگی ایجاد کند. این وابستگی ترک مصرف را دشوارتر می‌سازد. مقابله با این فریب‌ها نیازمند آموزش و افزایش سواد رسانه‌ای است.

فاطمی تاکید می کند: نسل زد باید بتواند پیام‌های تبلیغاتی را به صورت انتقادی تحلیل کند و میان واقعیت علمی و تصویرسازی‌های تجاری تفاوت قائل شود. آگاهی از روش‌های بازاریابی می‌تواند قدرت تصمیم‌گیری آگاهانه را افزایش دهد.

در همین راستا، جمعیت مبارزه با دخانیات، برای آگاه ‌سازی عمومی درباره مضرات گسترده استعمال آن، به اجرای طرح پاد (شهر عاری از دخانیات) در مدارس استان تهران پرداخته است زیرا امروزه مدارس می‌ توانند به مثابه یک سنگر برای دستیابی به جامعه بدون دخانیات باشند که با کمک دانش آموزان به افزایش آگاهی هرچه بیشتر افراد جامعه در این زمینه کمک می‌ کنند.

اجرای طرح پاد در استان تهران

طرح پاد بصورت پایلوت طرح ملی، در شهرستان ورامین و رباط کریم در حال اجراست و براساس تفاهم نامه منعقد شده با اداره کل آموزش و پرورش استان تهران هم مقرر شد که طرح «پاد» و برنامه های مرکز «فرآموز نفس پاک» در مدارس تمامی شهرستانهای استان تهران اجرایی شود.

حمیدرضا شاهسون، مدیر کشوری طرح پاد در این زمینه به خبرنگار ایرنا گفت: پاد (پیشگیری از استعمال دخانیات) عنوان طرحی است که شامل ارایه آموزش های ضد دخانی به دانش آموزان در مدارس است، سپس آموزش افراد در محلات و شهر آغاز می شود بدین گونه است که به شهر عاری از دخانیات دست پیدا می کنیم.

وی ادامه داد: بر اساس این طرح در مقطع متوسطه اول آموزش‌ها مرحله به مرحله برای دانش آموزان انجام شده و سپس تعدادی از آن‌ها به عنوان پادیار (سفیر پیشگیری استعمال دخانیات و آسیب‌های اجتماعی) انتخاب شده و کارت پادیاری دریافت می کنند و می توانند از مزایای حضور در اماکن ورزشی، سینما و غیره بهره مند شوند.

شاهسون تاکید کرد: در حال حاضر باشگاه کار آفرینی پادیاران تشکیل شده است که می توان از آن به عنوان نقطه عطف این طرح یاد کرد و ادارات آموزش و پرورش، شهرداری‌ها، ادارات ورزش و جوانان و غیره در اجرای طرح پاد همکاری می‌ کنند.

وی می گوید: جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران با اجرای طرح فرآموز از سن ۵ تا ۱۲ سالگی و طرح پاد از سن ۱۲ تا ۱۸ سالگی و پس از آن در مراحل بعدی دانشگاه بدون دخانیات که در دستور کار این موسسه است قصد تداوم آموزش های دخانی جهت پیشگیری از گرایش به دخانیات و برای سنین بالاتر راهنمایی جهت ترک و کنترل مصرف دخانیات را دارد.

آنچه مسلم است، حفاظت از سلامت نسل جوان تنها با هشدارهای پزشکی امکان‌پذیر نیست. خانواده‌ها، مدارس، رسانه‌ها و نهادهای مسئول باید در کنار یکدیگر برای ارائه اطلاعات دقیق و مقابله با تبلیغات گمراه‌کننده تلاش کنند. هرچه آگاهی نسل زد درباره تاکتیک‌های فریب در صنعت دخانیات بیشتر باشد، احتمال انتخاب سبک زندگی سالم‌تر نیز افزایش خواهد یافت.

انتهای پیام//