به گزارش حیات، شاید اگر جنگ نبود، امروز هر کدام از آنها با کولهپشتیهایشان راهی مدرسه میشدند، پشت نیمکتهای کلاس مینشستند، دفترهای مشقشان را باز میکردند و برای نوشتن نخستین سطرهای روزشان از یکدیگر سبقت میگرفتند، شاید یکی رویای پزشک شدن داشت، دیگری معلمی را دوست داشت و آن یکی هنوز نمیدانست در آینده چهکاره خواهد شد، اما حالا از آن همه رویا، تنها تصاویری به یادگار مانده است که در قابهایی کنار هم قرار گرفتهاند.
چهرههای معصوم دانشآموزان میناب، هزاران کیلومتر دورتر از مدرسهای که دیگر زنگ آن به صدا درنمیآید، در غرفه ایران در کاپ ۳۱ ترکیه به نمایش درآمدهاند، تصاویری که بازدیدکنندگان را برای لحظاتی از هیاهوی مذاکرات اقلیمی و گفتوگوهای تخصصی دور میکند و به یاد کودکانی میاندازند که فرصت ادامه زندگی و ساختن آیندهشان را از دست دادند.
در میان غرفههایی که هر یک با تصاویر جنگلها، گونههای جانوری، منابع طبیعی و فناوریهای سبز از برنامههای اقلیمی خود میگویند، غرفه ایران روایتی متفاوت دارد، روایت یک مدرسه، نیمکتهای خالی، کیفهای برجامانده و تختهسیاهی که عدد ۱۶۸ روی آن نوشته شده است، عددی که نباید صرفاً بهعنوان یک آمار به آن نگاه کرد، بلکه یادآور زندگی ۱۶۸ دانشآموزی است که نام و تصویرشان حالا در برابر نگاه جهانیان قرار گرفته است.
غرفه ایران در کاپ ۳۱ آنتالیای ترکیه، در ردیف نخست سالن نمایشگاه و در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است، فضایی متفاوت از غرفههای دیگر کشورها که به جای تمرکز صرف بر موضوعات مرتبط با تغییر اقلیم، روایتی از جنگ، تخریب محیطزیست و مفهوم اکوساید را به نمایش گذاشته است.
این غرفه حالوهوایی متفاوت از دیگر پاویونهای ملی دارد، فضایی که این بار نه با تصاویر طبیعت سرسبز و چشماندازهای طبیعی، بلکه با قابهایی از کودکان میناب و روایت تلخ یک کلاس درس ویران شده، نگاه بازدیدکنندگان را به خود جلب میکند.
در بخشی از غرفه، تصاویر دانشآموزانی به چشم میخورد که با چهرههایی معصوم در قابها نشستهاند، کودکانی که روزی با کیف و کتاب راهی مدرسه شدند، اما دیگر فرصتی برای بازگشت به نیمکتهای کلاس پیدا نکردند، تماشای این تصاویر، ذهن را به روزهایی میبرد که آنها با رویاهای کوچک و بزرگشان، آینده خود را در کلاس درس جستوجو میکردند.
بازدید کننده اهل ایتالیا از غرفه ایران
او با مشاهده قاب های عکس کودکان می گوید: واقعاً حیرتانگیز است. ما اینجا در اجلاس تغییر اقلیم کاپ ۳۱ هستیم و غرفههای بسیار متنوع و راهکارهای گوناگونی را برای سازگاری با تغییرات اقلیمی دیدهایم، اما وقتی از کنار غرفه ایران رد شدم، واقعاً شوکه شدم، البته کاملاً درک میکنم که ایران میخواهد چه پیامی را منتقل کند و به آن افتخار میکند، اما واقعاً نمیتوانم میزان تعجبم را از دیدن این صحنه توصیف کنم. بله، کاملاً شوکه شدم، واقعاً حیرتانگیز است! با احساسی آمیخته به اندوه.
کمی آنسوتر، بخشی از فضای مدرسه تخریب شده میناب به شکلی نمادین بازسازی شده است، دیواری فروریخته، کولهپشتیهای دانشآموزان که روزگاری کتابها و خوراکیهای خود را در آنها قرار میدادند، تکههای گچ و بقایای نمادین یک کلاس درس، همگی در کنار تختهسیاه قرار گرفتهاند، تختهای که قرار بود محل نوشتن نخستین واژهها و آموختن درسهای زندگی باشد، اکنون در فضایی قرار گرفته که بیش از هر چیز ویرانی و فقدان را به یاد میآورد.
تخته سیاه غرفه ایران نیز روایت تلخ دیگری دارد، جایی که به جای فرمولهای ریاضی، واژههای فارسی یا مشقهای کودکانه، عدد ۱۶۸ بر آن نقش بسته است، عددی که شمار دانشآموزان شهید مدرسه میناب را یادآوری میکند، عددی ساده در ظاهر، اما سنگین از بار اندوه و فقدان، ۱۶۸ کودک که هر کدام آرزوها و آیندهای پیش رو داشتند، اما دیگر فرصتی برای نوشتن مشقهای ناتمام و نشستن دوباره پشت نیمکتهای مدرسه نیافتند.
بازدید کننده اهل ترکیه از غرفه ایران در کاپ ۳۱
وی با حضور در غرفه ایران گفت: خیلی خیلی خوشحالم که اینجا آمدم و به غرفه ایران سر زدم، می دانیم که شما با چالش های زیادی مبارزه می کنید و بالاخره می توانید آنها را حل کنید، بسیار خوشحالم و از ایرانیها حمایت میکنم.
این تختهسیاه در کنار دیوار فروریخته و بقایای کلاس درس، به یکی از بخشهای تأثیرگذار غرفه ایران تبدیل شده است، کلاسی خاموش که عدد نوشته شده بر تخته آن، گویاتر از بسیاری از توضیحات، از کودکانی میگوید که جای خالیشان برای همیشه باقی خواهد ماند.
بازسازی نمادین فضای مدرسه، تصویری از کلاسی را پیش چشم بازدیدکنندگان قرار میدهد که دیگر زنگ آن به صدا درنمیآید و نیمکتهایش چشمانتظار کودکانی هستند که هرگز بازنخواهند گشت.
در این گوشه از غرفه ایران، خبری از نمودارها و آمارهای معمول نمایشگاههای بینالمللی نیست، تصاویر کودکان و نشانههای یک مدرسه ویرانشده، خود به زبان آمدهاند تا روایتگر جنبه انسانی جنگ و آسیبهایی باشند که آثار آنها میتواند فراتر از مرزها و نسلها باقی بماند.
این شیوه متفاوت روایتگری، توجه بسیاری از بازدیدکنندگان و رسانههای بینالمللی، از جمله رسانههای اروپایی و آمریکایی را به خود جلب کرده و حالوهوای ویژهای به غرفه ایران بخشیده است.
تصاویر به قاب کشیده شده برای بسیاری از بازدیدکنندگان، بهویژه نمایندگان کشورهای مختلف، تأثربرانگیز است، حتی بازدیدکنندگانی از کشورهایی که دولتهایشان مواضع همسویی با ایران ندارند، هنگام مواجهه با تصاویر کودکان مکث میکنند، درباره ماجرا میپرسند و با دریافت نشان یادبود شهدای میناب، تلاش میکنند یاد این کودکان را با خود به همراه ببرند.
غرفهداران نیز با توضیح آنچه در مدرسه میناب رخ داده است، بازدیدکنندگان را با ابعاد انسانی این حادثه آشنا میکنند، روایتی که فراتر از مرزهای سیاسی، احساسات انسانی را تحت تأثیر قرار میدهد و فرصتی برای طرح ابعاد کمتر دیده شده پیامدهای جنگ در یک رویداد بینالمللی فراهم میکند.
بازدید کننده پاکستانی از غرفه ایران در کاپ ۳۱
من در غرفه ایران هستم، اینجا پیامدهای بمباران مدرسه «میناب» به نمایش گذاشته شده است، صحنهای که آماده کردهاند بسیار غمانگیز است، واقعاً کلمات از بیان احساساتم قاصرند، با دیدن اینها، آن درد دوباره زنده شد. وقتی خبر را شنیدیم، همه ما در خانههایمان گریه میکردیم.
هنوز میتوانم درد والدین و زندگی آن کودکان بیگناهی را حس کنم که قربانی جنگ شدند، کودکانی که به هیچوجه نباید هدف قرار میگرفتند، نمیخواهم وارد بحثهای سیاسی شوم، اما این مطلقاً غیرقابلقبول است، کودکان هرگز نباید هدف قرار گیرند، درد و رنجی که والدین آنها کشیدهاند را با تمام وجود حس میکنم و بهشدت منقلب شدهام.
من فیزیوتراپیست هستم و با بیمارانی کار کردهام که از مناطق جنگی میآمدند، کسانی که دچار جراحات شدید، سوختگی و قطع عضو شده بودند. این آسیبها تا ابد با آنها میماند، اما جنگیدن با کودکان... کودکانِ ایران، یمن، فلسطین، سوریه... این فاجعه همهجا هست. هزینه جنگ... قیمت تنها یک موشک، بیشتر از ارزش تولید ۱۰۰ خودرو در یک سال است! واقعاً مایه تأسف است .
در واقع، غرفه ایران در کاپ ۳۱ تنها یک فضای نمایشگاهی در میان دهها پاویون نیست، اینجا روایت کودکانی است که دیگر به کلاس درس بازنمیگردند، بازسازی فضای مدرسه، کیفها و دیگر نشانههای به جا مانده از کلاس درس، به اندازهای مورد توجه قرار گرفته که رسانههای بینالمللی نیز به آن پرداختهاند و موضوع جنگ و پیامدهای انسانی آن را به یکی از روایتهای قابل توجه در حاشیه مذاکرات اقلیمی تبدیل کردهاند.
بازتاب غرفه ایران در رسانههای بینالمللی نیز قابل توجه بوده است، خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ با عنوان «ایران از مذاکرات جهانی اقلیم برای برجسته کردن پیامدهای حمله به مدرسه استفاده میکند» به این غرفه پرداخت.
این رسانه به نمایش تصاویر دانشآموزان شهید میناب، بازسازی فضای کلاس درس با کیفها و نیمکتهای پراکنده و تخته سیاه اشاره کرد و همچنین تجربه واقعیت مجازی و فیلم چهار دقیقهای غرفه را معرفی کرد.
وبسایت بنگلادشی Prothom Alo نیز در گزارشی در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶، فضای غرفه ایران را توصیف کرد، در این گزارش به تصاویر کودکان، بقایای کلاس درس، کیف سوخته، عروسک آویخته به کیف و تختهسیاه اشاره شده است، جزئیاتی که تصویری ملموس از فضای بازسازیشده مدرسه میناب به مخاطبان ارائه میکند.
روزنامه هندی The Economic Times نیز با بازنشر گزارش بلومبرگ، به متفاوت بودن غرفه ایران در میان پاویونهای ملی و تمرکز آن بر پیامدهای حمله به مدرسه میناب پرداخته است.
در کنار تصاویر و بازسازی نمادین کلاس درس، تجربه واقعیت مجازی و فیلم چهار دقیقهای نیز بخش دیگری از روایت غرفه ایران را تشکیل میدهد، بخشهایی که تلاش میکنند مخاطبان را از تماشای چند تصویر فراتر ببرند و آنها را با ابعاد گستردهتری از آنچه در مدرسه میناب رخ داده است، آشنا کنند.
نمایش این تصاویر و بازسازی فضای مدرسه در یکی از مهمترین رویدادهای بینالمللی حوزه اقلیم، تلاشی برای پیوند دادن پیامدهای جنگ با مباحث محیطزیستی است، چرا که آثار درگیریهای نظامی تنها به لحظه وقوع حملات و خسارات مستقیم محدود نمیشود و تخریب زیرساختها، آسیب به محیطزیست، از دست رفتن منابع طبیعی و پیامدهای انسانی آن میتواند سالها و حتی نسلها ادامه داشته باشد.
حضور تصاویر دانشآموزان میناب در غرفه ایران، در کنار طرح موضوع اکوساید و پیامدهای زیستمحیطی جنگ، یادآور این واقعیت است که بحرانهای محیطزیستی را نمیتوان جدا از امنیت و زندگی انسانها بررسی کرد، در این میان، کودکان از آسیبپذیرترین گروههایی هستند که آیندهشان تحت تأثیر پیامدهای چنین بحرانهایی قرار میگیرد.
شاید از میان همه تصاویر، گزارشها، نمودارها و گفتوگوهای تخصصی کاپ ۳۱، آنچه بیش از همه در ذهن بازدیدکنندگان غرفه ایران باقی میماند، همان تختهسیاه و عدد ۱۶۸ باشد، عددی که در سکوت یک کلاس بازسازی شده، از کودکانی روایت میکند که دیگر فرصتی برای نوشتن آینده خود ندارند.
در میان همه نمودارها و مباحث تخصصی یک اجلاس جهانی اقلیم، گاهی یک تختهسیاه و عددی روی آن میتواند گویاترین روایت از پیوند جنگ، انسان و محیطزیست باشد.



نظر شما