به گزارش حیات به نقل از لایو ساینس، تلسکوپ فضایی «اقلیدس» متعلق به آژانس فضایی اروپا، نخستین مجموعه بزرگ دادههای خود را منتشر کرده است؛ مجموعهای که شامل رصد بیش از ۹۰۰ میلیون کهکشان و ۶۰ میلیون منبع نوری درخشان ناشی از سیاهچالهها در جهان اولیه است. هدف این تلسکوپ، تهیه بزرگترین نقشه سهبعدی از جهان است تا دانشمندان بتوانند ساختار گسترده کیهان و نحوه پراکندگی کهکشانها را بهتر بررسی کنند. کارول ماندل، مدیر علمی آژانس فضایی اروپا، این انتشار دادهها را نقطه عطفی در مطالعه کیهان دانسته و تأکید کرده است که این اطلاعات فراتر از تصاویر زیبا و چشمنواز هستند.این دادهها طی ۱۳ ماه رصد جمعآوری شدهاند و بخشی از آسمان به وسعت حدود ۹۵۰۰ برابر قرص ماه کامل را پوشش میدهند؛ یعنی نزدیک به ۱۴ درصد از کل محدودهای که اقلیدس قرار است در مأموریت ششساله خود بررسی کند. حجم اطلاعات منتشرشده به ۱.۷ میلیون گیگابایت میرسد. هر جرم آسمانی در این مجموعه، با توجه به ویژگیهای نور دریافتی از آن، سرنخهایی درباره ترکیب و فاصلهاش از زمین در اختیار دانشمندان میگذارد. پژوهشگران میتوانند با کنار هم قرار دادن این اطلاعات، موقعیت کهکشانها را در یک مدل سهبعدی مشخص کنند و ساختار عظیم کیهانی را که این کهکشانها در آن قرار گرفتهاند، ترسیم کنند.
یکی از مهمترین یافتههای این رصد، شناسایی بیش از ۱۵ هزار نامزد برای پدیده «عدسی گرانشی قوی» است. در این پدیده، اجرام بسیار پرجرم مانند کهکشانها، فضا-زمان را خم میکنند و باعث میشوند نور اجرام دوردست در پشت آنها بزرگنمایی یا دچار تغییر شکل شود. این پدیده که به حلقههای اینشتین نیز معروف است،
مانند یک ذرهبین طبیعی به اخترشناسان کمک میکند اجرام بسیار دوردست را با جزئیات بیشتری ببینند. تصاویر منتشرشده همچنین جزئیات چشمگیری از کهکشان مارپیچی ام ۸۱، معروف به «مارپیچی با ساختار منظم»، و کهکشان حلقهای انجیسی ۱۲۹۱ را نشان میدهند. کهکشان دوم که به «چشم طلایی» معروف است، حدود ۳۳ میلیون سال نوری با زمین فاصله دارد و ساختار حلقهای آن احتمالاً در اثر عبور یک کهکشان کوچکتر از میان کهکشانی بزرگتر شکل گرفته است.اقلیدس علاوه بر بررسی گسترده بخشهای مختلف آسمان، برنامهای برای رصد مکرر سه محدوده کوچکتر نیز دارد تا جزئیات بیشتری از آنها ثبت کند. با این حال، مأموریت هنوز در مراحل ابتدایی است و حدود ۸۵ درصد از محدوده رصدی آن باقی مانده است. دانشمندان امیدوارند با تکمیل این نقشه، به تصویری دقیقتر از ساختار جهان دست پیدا کنند و اطلاعات تازهای درباره چگونگی شکلگیری و تحول کیهان به دست آورند.
انتهای پیام//
نظر شما