به گزارش حیات، مجتبی ترکمان در گفت و گو با ایرنا درباره مضمون و اجرای تئاتر «لبخندم رفت» اظهار کرد: برای من تئاتر صرفاً یک فعالیت هنری یا سرگرمی نیست بلکه ابزاری برای شناخت انسان، بیان دغدغه‌های اجتماعی و طرح پرسش‌هایی درباره زندگی، روابط انسانی و مسئولیت‌های ما در برابر یکدیگر است. معتقدم تئاتر زمانی به رسالت واقعی خود نزدیک می‌شود که بتواند فراتر از صحنه، با زندگی و احساسات مخاطب ارتباط برقرار کند.
وی گفت: در این راستا، نمایش «لبخندم رفت» از دغدغه‌های انسانی و اجتماعی‌ام شکل گرفت. همیشه برایم مساله انسان، خانواده، روابط عاطفی و جایگاه پدر در ساختار خانواده اهمیت داشته است. پدر برای بسیاری از ما فقط یک نسبت خانوادگی نیست نماد تکیه‌گاه، هویت، ریشه و امنیت است اما گاهی در میان روزمرگی‌ها، متوجه عمق حضور و تأثیر انسان‌هایی که در زندگی‌مان نقش اساسی دارند نمی‌شویم.
کارگردان نمایش «لبخندم رفت» افزود: انگیزه‌ام از اجرای این اثر، پرداختن به همین روابط و عواطف انسانی بود؛ اینکه مخاطب بتواند بخشی از تجربه زیسته خود را در صحنه ببیند و با شخصیت‌ها ارتباط برقرار کند. از نگاه من، یک اثر نمایشی زمانی موفق است که بعد از پایان اجرا نیز در ذهن مخاطب ادامه پیدا کند و او را به فکر وادارد.
ترکمان درباره ایفای نقش در نمایش «لبخندم رفت» به عنوان شخصیت ناشنوا و امکان تماشای اثر برای افراد ناشنوا و کم‌شنوا اظهار کرد: «لبخندم رفت» برایم صرفاً یک پروژه نمایشی نیست بلکه تلاشی برای نزدیک کردن دو جهان است که متأسفانه در بسیاری از موقعیت‌های اجتماعی ارتباط کافی با یکدیگر ندارند.
وی گفت: یکی از دغدغه‌های اصلی‌ام این بود که افراد ناشنوا و کم‌شنوا نیز بتوانند بدون احساس محدودیت، تجربه حضور در سالن تئاتر و ارتباط با یک اثر نمایشی را داشته باشند. در این نمایش تلاش کردیم از ظرفیت شخصیت ناشنوا به شکلی واقعی و مؤثر استفاده کنیم. حضور این شخصیت صرفاً جنبه نمادین ندارد بلکه بخشی از هویت اجرایی و جهان نمایشی اثر را شکل می‌دهد.
نویسنده و کارگردان نمایش «لبخندم رفت» بیان کرد: برایم بسیار مهم بود که ناشنوایی به عنوان یک ویژگی انسانی، به معنای محرومیت از هنر و تجربه فرهنگی تلقی نشود. ما معمولاً درباره افراد ناشنوا صحبت می‌کنیم اما کمتر شرایطی فراهم می‌کنیم تا خودشان در مرکز یک تجربه هنری قرار بگیرند و صدای نگاه و احساس‌شان شنیده شود.
وی گفت: عنوان «لبخندم رفت» نیز برایم معنایی فراتر از یک نام دارد؛ پرسشی درباره لبخندهایی که ممکن است در مواجهه با بی‌توجهی، محدودیت‌ها و نادیده گرفته شدن از چهره انسان‌ها محو شوند البته تأکید می‌کنم که هدف ما ایجاد یک تجربه مشترک است؛ تجربه‌ای که در آن ناشنوایان، کم‌شنوایان و افراد شنوا بتوانند در کنار یکدیگر با تئاتر ارتباط برقرار کنند.
دغدغه‌ام ارتباط افراد ناشنوا با یک اثر نمایشی است/اهمیت احترام به استقلال هنری گروه‌ها
مشکلات اجرای نمایش با مضمون افراد ناشنوا
ترکمان درباره مشکلات تولید و اجرای نمایش با مضمون افراد دارای معلولیت و ناشنوا اظهار کرد: طبیعتاً تولید چنین اثری با چالش‌های مختلفی همراه بود. اولین مسئله، شناخت دقیق‌تر جهان ارتباطی افراد ناشنوا و درک نیازهای آنها در یک فضای نمایشی بود. ما نمی‌توانستیم صرفاً با الگوهای رایج تئاتر پیش برویم و انتظار داشته باشیم همه مخاطبان تجربه یکسانی از اجرا داشته باشند.
کارگردان نمایش «لبخندم رفت» گفت: در این مسیر، ارتباط با جامعه ناشنوایان، توجه به زبان اشاره، شیوه انتقال مفاهیم و ایجاد هماهنگی میان بازیگران شنوا و ناشنوا اهمیت زیادی داشت. از طرف دیگر، مسائل اجرایی، امکانات سالن، هزینه‌های تولید و محدودیت‌های مالی نیز از جمله مشکلاتی بودند که با آنها مواجه شدیم.
وی افزود: اما شاید مهم‌ترین چالش، تغییر نوع نگاه باشد. هنوز در بخش‌هایی از جامعه، افراد دارای معلولیت بیشتر از دریچه محدودیت‌هایشان دیده می‌شوند تا توانایی‌ها و ظرفیت‌هایشان. ما به جای ترحم، به فرصت برابر نیاز داریم. هنر نباید برای افراد دارای معلولیت یک امکان استثنایی باشد بلکه باید حق طبیعی و فرهنگی آنها محسوب شود.
ترکمان درباره استقبال مخاطبان از نمایش «لبخندم رفت» بیان کرد: برایم استقبال از این نمایش فقط به تعداد تماشاگران یا میزان فروش بلیت محدود نمی‌شود. یکی از اتفاقات ارزشمند این اجرا، ایجاد ارتباط میان مخاطبانی است که شاید در شرایط عادی کمتر فرصت حضور و تجربه مشترک فرهنگی پیدا کنند.
این بازیگر و کارگردان گفت: وقتی یک مخاطب ناشنوا می‌تواند در سالن حضور پیدا کند، با اثر ارتباط برقرار کند و خود را بخشی از جهان نمایش بداند، این اتفاق برایم به اندازه هر موفقیت دیگری اهمیت دارد. بازخوردهایی که از مخاطبان دریافت می‌کنیم، نشان می‌دهد که چنین تجربه‌هایی می‌توانند زمینه‌ساز توجه بیشتر به مساله دسترس‌پذیری هنر باشند.
وی افزود: البته طبیعتاً برای ادامه این مسیر به حمایت بیشتر، تبلیغات مناسب‌تر و فراهم شدن شرایط اجرای طولانی‌تر نیاز داریم. امیدوارم «لبخندم رفت» فقط به یک اجرای محدود باقی نماند و بتواند در سالن‌های دیگر و برای مخاطبان بیشتری اجرا شود.
دغدغه‌ام ارتباط افراد ناشنوا با یک اثر نمایشی است/اهمیت احترام به استقلال هنری گروه‌ها
چالش‌های اجرای آثار مستقل و اهمیت احترام به استقلال هنری
ترکمان درباره شرایط اجرای آثار نمایشی به خصوص آثار مستقل در سال جاری بیان کرد: تئاتر مستقل با چالش‌های جدی اقتصادی و اجرایی مواجه است. افزایش هزینه‌های تولید، اجاره سالن، دستمزد عوامل، تبلیغات و دشواری جذب مخاطب، فشار زیادی به گروه‌های مستقل وارد می‌کند.
این نویسنده و کارگردان افزود: گروه‌های مستقل معمولاً با تکیه بر انگیزه، علاقه و سرمایه شخصی اعضای گروه فعالیت می‌کنند و در بسیاری از مواقع، تمام مسئولیت‌های تولید و تبلیغات نیز بر دوش خودشان است. در چنین شرایطی، صرفاً داشتن ایده و انگیزه برای ادامه فعالیت کافی نیست. هنرمند باید بتواند حداقل امنیت اقتصادی و حرفه‌ای را برای ادامه مسیر خود داشته باشد.
وی گفت: به اعتقاد من چند راهکار می‌تواند به بهبود شرایط کمک کند؛ اول؛ ایجاد سازوکارهای حمایتی واقعی برای گروه‌های مستقل و اختصاص بخشی از امکانات سالن‌های دولتی به این گروه‌ها، دوم؛ حمایت از نمایش‌هایی که علاوه بر ارزش هنری، دغدغه‌های اجتماعی، فرهنگی و انسانی دارند. سوم؛ ایجاد شرایط مناسب‌تر برای تبلیغات و اطلاع‌رسانی آثار نمایشی و ارتباط مؤثرتر میان گروه‌های تئاتری و مخاطبان.
ترکمان اظهار کرد: چهارمین مورد؛ توجه جدی به دسترس‌پذیری سالن‌های تئاتر برای افراد دارای معلولیت و فراهم کردن امکانات لازم برای حضور برابر آنهاست و در نهایت، معتقدم باید به استقلال هنری گروه‌ها احترام گذاشت و اجازه داد هنرمندان با نگاه‌ها و شیوه‌های متفاوت، فرصت تجربه و اجرا داشته باشند.
کارگردان و بازیگر نمایش «لبخندم رفت» گفت: تئاتر مستقل با وجود تمام دشواری‌ها همچنان ظرفیت بالایی برای خلق آثار تأثیرگذار دارد اما این ظرفیت زمانی شکوفا می‌شود که هنرمند برای زنده نگه‌داشتن گروه خود، تمام انرژی‌اش را صرف عبور از مشکلات مالی و اجرایی نکند. تئاتر به حمایت نیاز دارد اما بیش از هر چیز نیازمند اعتماد، فرصت و احترام به هنرمند است.
نمایش «لبخندم رفت» به کارگردانی، نویسندگی و ایفای نقش مجتبی ترکمان و تهیه‌کنندگی محمد لهاک از ۶ تا ۲۲ آبان ساعت ۱۹:۳۰ در تماشاخانه هیلاج واقع در خیابان ایرانشهر، خیابان استاد سمندریان به روی صحنه می‌رود.
دغدغه‌ام ارتباط افراد ناشنوا با یک اثر نمایشی است/اهمیت احترام به استقلال هنری گروه‌ها
مجتبی ترکمان در این اثر، با انتخاب شخصیت ناشنوا، به سراغ یکی از مهم‌ترین مسائل اجتماعی رفته است؛ مسئله‌ای که فراتر از یک ویژگی جسمانی، به چگونگی ارتباط انسان‌ها، درک متقابل و جایگاه افراد دارای معلولیت در جامعه مربوط می‌شود.
این اثر همچنین فرصتی برای توجه به ظرفیت‌های نمایشی زبان اشاره و شیوه‌های غیرکلامی ارتباط فراهم می‌کند؛ ظرفیت‌هایی که می‌توانند زبان تئاتر را گسترش دهند و امکان ارتباط با مخاطبان ناشنوا را افزایش دهند و همه هنردوستان و به خصوص ناشنوایان و کم‌شنوایان مخاطب این نمایش هستند.
عوامل اجرایی این نمایش عبارتند از: مشاور کارگردان: رسول نجفیان، دستیار کارگردان: مبینا طلوعی، آهنگساز: محمدرضا طاهرزاده، مجری طرح: ناصر آقایی، طراح گریم: زهرا عادل خانی، گریمور: فاطمه قورچی بیگی، طراح صحنه: رعنا رضایی، طراح لباس: شقایق بابایی، محیا سعدآباد، طراح نور: علی صابری، طراح پوستر: حامد صیامی، اتاق فرمان: علی نوروزی، ساخت تیزر: حمید بازاری، مدیر صحنه: محمدرضا ریاحی مدوار، مدیر اجرایی: علی صابری، مدیر تولید: مهرنوش یارمحمدی، مدیر روابط عمومی: لیلا نصیریان، فاطمه مجدنیا، مدیر تبلیغات: علی یونسی، امور رسانه‌ای: ناصر ارباب، عکاسان: مهرداد حسین زاده، امیرحسین کیان بخت، محمد چیذری، وحید دهرویه.
مجتبی ترکمان کارگردان، نویسنده و بازیگر تئاتر و دانش‌آموخته کارشناسی ارشد کارگردانی سینماست که سال‌هاست در حوزه تئاتر فعالیت می‌کند و تاکنون تجربه‌های مختلفی در زمینه بازیگری، نویسندگی و کارگردانی داشته است.
ترکمان در زمینه کارگردانی، آثاری همچون «پدر»، «قافله گمشده» و «نور بر نیزه» را در کارنامه خود دارد و به عنوان بازیگر در نمایش‌های متعددی از جمله «اپرای تن‌ها»، «دیروز امروز فردا»، «بند شش»، «حاج ثریا»، «ایرانیان»، «گناه»، «سه خواهر»، «ادیپ شهریار»، «ذبیح» ، «دیاشا»، «مکبث‌الدوله» و «سیاه‌وش» ایفای نقش کرده است.
انتهای پیام//
نظر شما