به گزارش حیات به نقل از فارس، امروز وقتی از امنیت در تنگه هرمز حرف میزنیم، دیگر فقط نفتکشها مطرح نیستند. این آبراهه به یکی از حیاتیترین گرههای مخابراتی کره زمین هم تبدیل شده است. کابلهای بینالمللی اینترنت از همین نقطه عبور میکنند و هر اختلال جدی در آن میتواند درآمد ماهانه بسیاری از غولهای فناوری، از جمله گوگل، را تحت تأثیر قرار دهد.کابلی که هشت کشور را به هم وصل میکندبر اساس جدیدترین دادههای پایگاه «جیوکیبلز»، سامانه کابلی «جیبیآی» (GBI) یک کابل زیردریایی به طول ۵۲۷۰ کیلومتر است. این کابل با نقاط فرود در هشت کشور، بخشی از مهمترین اتصالات منطقهای و بینالمللی را برقرار میکند. مالکیت آن با شرکت «بریج اینترنشنال» است و امارات، عمان، قطر، بحرین، عربستان، کویت، عراق و هند را مستقیماً به یکدیگر و به شبکه جهانی اینترنت وصل میکند.فجیره در یک سوی خلیج فارس و مسقط و دیگر نقاط فرود در عمان، هابهای اصلی ارتباطی این شبکهاند. به گزارش مؤسسه تحلیلی «تلهجئوگرافی»، دو سامانه «جیبیآی» و «فالکون» از حساسترین کابلهایی هستند که از آبهای منطقه میگذرند و آسیب به آنها کل این پهنه جغرافیایی و تجاری را با اختلال جدی روبهرو میکند.
چرا این موضوع فقط منطقهای نیست؟
این کابلها صرفاً برای سریعتر کردن اینترنت کشورهای خلیج فارس ساخته نشدند. قرار بود بخشی از فشار ترافیک جهانی را از مسیرهای قدیمی بردارند و ظرفیت انتقال داده میان اروپا و آسیا را افزایش دهند. اگر این مسیرها از کار بیفتند، جهان همچنان به شمار اندکی از مسیرهای حساس و آسیبپذیر وابسته میماند.پیامدها هم به اینترنت خانگی محدود نمیشود. شبکههای بانکی، سرویسهای ابری، دیتاسنترها، پلتفرمهای بینالمللی و شرکتهای فناوری همگی به همین مسیرهای انتقال داده متکیاند. کاهش ظرفیت یا اختلال طولانیمدت میتواند تأخیر ارتباطات را بیشتر کند، هزینه پهنای باند را بالا ببرد و فشار مضاعفی بر زیرساختهای جایگزین بگذارد. کارشناسان هشدار میدهند که تبادلات مالی و زیرساختهای هوش مصنوعی هم از این وضعیت متأثر میشوند.شرکتهایی که برای توسعه هوش مصنوعی به ظرفیت این کابلها تکیه داشتند، اکنون با محدودیت جدی مواجهاند. جایگزینهایی مانند اتصالات ماهوارهای مدار پایین (LEO) برای مصرف خانگی مناسباند، اما پاسخگوی نیاز دولتها یا پروژههای بزرگ هوش مصنوعی نیستند.از نگاه اقتصادی، ماجرا فراتر از هزینه تعمیر یک کابل است. اگر اختلالی پایدار در زیرساختهای ابری منطقه به کاهش مصرف، فسخ قراردادها یا انتقال بخشی از پردازش مشتریان به شرکتهای رقیب بینجامد، خسارت آن بسیار بیشتر از هزینه ساده تعمیر خواهد بود.
زیرساخت دیجیتال، بخشی از قدرت ملی
زینب قیصری، نماینده تهران و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، در گفتوگو با خبرنگار علم و پیشرفت خبرگزاری فارس، این تحولات را از زاویه امنیت و اقتصاد ملی بررسی کرده است.به گفته او، تجربه جنگهای ترکیبی و نبردهای شناختی نشان داده که زیرساختهای دیجیتال اکنون جزو مؤلفههای قدرت ملی و امنیت راهبردی کشورها به شمار میروند.قیصری معتقد است رقابت قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای از میدان انرژی به حوزههایی مثل فیبر نوری بینالمللی، مراکز داده، رایانش ابری، هوش مصنوعی و امنیت سایبری منتقل شده است. به گفته او، کشورهای منطقه با سرمایهگذاری سنگین در کابلهای زیردریایی، هابهای تبادل داده و زیرساختهای پردازش ابری در حال طراحی نظم اقتصادی تازهای هستند، چون آینده اقتصاد جهانی نه بر فروش انرژی خام، بلکه بر حکمرانی بر جریان داده، مالکیت زیرساختهای ارتباطی و تسلط بر زنجیره ارزش اقتصاد دیجیتال بنا خواهد شد.او موقعیت ژئوپلیتیکی ایران در تنگه هرمز را فرصتی برای تبدیل کشور به هاب راهبردی ترانزیت داده، خدمات دیجیتال و اتصال فناوری منطقه میداند. به باور او، اگر برنامهریزی دقیق، سرمایهگذاری هدفمند و نگاه آیندهمحور در کار باشد، این ظرفیت میتواند درآمد ارزی پایدار ایجاد کند و نقش ایران را در نظم آینده اقتصاد جهانی بهطور محسوسی تقویت کند.
این نماینده مجلس تأکید کرد ایران نباید به مسیر صرفاً عبور داده یا بازار مصرف فناوری خارجی تقلیل یابد. به گفته او، همانطور که خامفروشی در نفت و گاز پذیرفتنی نیست، در اقتصاد دیجیتال هم کشور باید سهم مؤثر، زیرساخت مستقل، قدرت تنظیمگری و نقش فعال در زنجیره ارزش منطقهای داشته باشد. او توسعه مراکز داده بومی، تقویت شبکههای انتقال بینالملل، ارتقای توان پردازشی داخلی، حمایت از پلتفرمهای راهبردی و افزایش تابآوری سایبری را از الزامات حفظ استقلال اقتصادی و فناوری کشور برشمرد.
تنگه هرمز امروز فقط مسیر عبور نفت نیست و بخش مهمی از ستون فقرات ارتباطی جهان هم از آن میگذرد. هر اختلال در این نقطه، هم زندگی روزمره کاربران و هم اقتصاد شرکتهای بزرگ فناوری را تحتتأثیر قرار میدهد و هم به رقابت کشورها بر سر کنترل زیرساختهای داده شدت میبخشد.اهمیت تنگه هرمز در عصر دیجیتال فقط به نفت و تجارت دریایی محدود نمیشود. بخشی از جریان داده منطقه نیز از این محدوده عبور میکند و همین مسئله، امنیت کابلهای زیردریایی و ایجاد مسیرهای ارتباطی جایگزین را به موضوعی اقتصادی و راهبردی تبدیل کرده است؛ موضوعی که میتواند برای ایران به یک فرصت تبدیل شود. در این صورت، هرمز برای ایران فقط یک گلوگاه راهبردی نخواهد بود، بلکه میتواند به یکی از مسیرهای ورود کشور به زنجیره ارزش اقتصاد دیجیتال منطقه تبدیل شود.
انتهای پیام//
نظر شما