به گزارش حیات، وبگاه اسپِیس در گزارشی آورده است:

تلسکوپ فضایی نیل گِهرِلز سوئیفت (Neil Gehrels Swift Observatory) در نوامبر ۲۰۰۴ میلادی به مدار زمین پرتاب شد. در دو دهه گذشته، این تلسکوپ با استفاده از سه ابزار خود، انفجارهای پرتو گاما (قوی‌ترین نوع نور در جهان) و سایر رویدادهای کیهانی را مطالعه کرده است؛ اما مأموریت علمی سوئیفت به پایان رسیده و اکنون عمر مفید آن به پایان رسیده است.

چرا مدار سوئیفت در حال کاهش است؟

فعالیت شدید خورشیدی در سال‌های اخیر، باعث افزایش اصطکاک جَو در لایه‌های بالایی زمین شده است. این اصطکاک، مدار سوئیفت را به‌تدریج کاهش داده و آن را به سمت سقوط به جَو زمین سوق می‌دهد.

درخواست نجات

در سپتامبر ۲۰۲۵ میلادی، ناسا فراخوانی برای نجات سوئیفت صادر کرد. این تلسکوپ برای باقی‌ماندن در مدار، نیاز به جابه‌جایی به مدار بالاتر داشت، در غیر این صورت به جَو زمین سقوط می‌کرد.

شرکت کاتالیست اسپِیس تکنالِجیز (Katalyst Space Technologies) واقع در آریزونا به این فراخوان پاسخ داد و برای انجام این عملیاتِ قراردادی ۳۰ میلیون دلاری با ناسا منعقد کرد. این شرکت با عجله، در ۳ ژوئیه ۲۰۲۶/ ۱۲ تیر ۱۴۰۵، فضاپیمای رباتیکی به نام لینک/ LINK ساخت و به فضا پرتاب کرد تا به سوئیفت ملحق شود و آن را به مدار بالاتر ببرد؛ اما لینک پس از پرتاب با مشکلاتی در کنترل جهت‌گیری (توانایی حفظ جهت‌گیری صحیح فضاپیما) مواجه شد و ناسا و شرکت کاتالیست، عملیات نجات را لغو کردند.

مشکل زمان

گون‌هی لی (Ghonhee Lee)، مدیرعامل شرکت کاتالیست، گفت: این نتیجه‌ای نبود که می‌خواستیم، اما مهم است که ابعاد بی‌سابقهٔ این مأموریت را درک کنیم. این یک مأموریت بلندپروازانه، پرخطر و با پاداش بالا بود که در آن یک ربات فضایی را در مدت ۹ ماه طراحی، ساختیم و پرتاب کردیم.

لی با بیان اینکه کمبود زمان به ضرر آن‌ها تمام شد، گفت: فکر می‌کنم اگر ۱۲ ماه، یعنی فقط سه ماه بیشتر، زمان داشتیم تفاوت چشمگیری ایجاد می‌شد.

سوئیفت اکنون در حال بازگشت به زمین است، اما مشخص نیست دقیقاً چه زمانی و در کجا فرود خواهد آمد.

سقوط کنترل‌ناپذیر

آلیس فیشر (Alise Fisher)، مسئول ارتباطات عمومی در دفتر اخترفیزیک ناسا، تأیید کرد که سقوط سوئیفت کنترل‌ناپذیر خواهد بود. زمان دقیق سقوط به عوامل متعددی بستگی دارد و ناسا پیش‌بینی کرده که این رویداد زودتر از اکتبر (۹ مهر تا ۹ آبان) رخ نخواهد داد. ناسا اطلاعات بیشتری را با نزدیک‌شدن به زمان سقوط منتشر خواهد کرد.

ناسا انتظار دارد که بیشتر قطعات سوئیفت در جَو بسوزند، اما برخی اجزا ممکن است سالم بمانند و به زمین برسند. با این حال، خطر آسیب به افراد روی زمین بسیار ناچیز ارزیابی شده است.

چه قطعاتی ممکن است به زمین برسند؟

جرم خشک سوئیفت (وزن فضاپیما بدون سوخت) حدود ۶۱۳ کیلوگرم است و تجهیزات علمی آن شامل تلسکوپ هشدار انفجار، تلسکوپ فرابنفش/مرئی و تلسکوپ پرتو ایکس است.

دارن مک‌نایت (Darren McKnight)، از شرکت لئولَبز (LeoLabs)، معتقد است که جرم و ساختار سوئیفت به گونه‌ای است که در جَو به‌خوبی متلاشی می‌شود و خطری برای سطح زمین ایجاد نمی‌کند. با این حال، او اشاره کرد که لنزهای نوری و مخازن تیتانیومی ممکن است از سقوط جان سالم به در ببرند.

نگرانی‌های آینده

ایوان رایت (Ewan Wright)، دانشجوی دکتری در دانشگاه بریتیش کلمبیا، تأکید کرد که با توجه به جرم سوئیفت، احتمال سالم‌ماندن برخی قطعات وجود دارد. وی همچنین افزود: مدار ۲۱ درجه این تلسکوپ به این معناست که سقوط می‌تواند در هر نقطه‌ای بین عرض‌های ۲۱ درجه شمالی تا ۲۱ درجه جنوبی رخ دهد.

رایت اظهار کرد: محتمل‌ترین اتفاق این است که بقایای آن در دریا فرود آیند، اما احتمال برخورد با مناطق مسکونی و ایجاد تلفات نیز وجود دارد.

وی در پایان هشدار داد که با افزایش تعداد سقوط‌های کنترل‌ناپذیر ماهواره‌ها و موشک‌ها در هر سال، احتمال برخورد با انسان‌ها نیز در حال افزایش است.

انتهای پیام//