به گزارش حیات به نقل از فارس، روز به روز گلایه مردم از کمبود اقلام دارویی بیشتر میشود و تصور این است که بخاطر جنگ، داروهای اساسی به دست بیماران نمیرسد؛ درحالی که عضو هیأت مدیره انجمن داروسازان به فارس میگوید: «دارو در شرکتهای پخش موجود است اما داروسازان توان خرید دارو را ندارند.»خبرنگار سلامت خبرگزاری فارس برای بررسی دلیل ناتوانی و عدم تمایل داروسازان به خرید برخی از اقلام دارویی به سراغ بهمن صبور قائم مقام ریاست هیئت مدیره نظام پزشکی تهران بزرگ و عضو هیئت مدیره انجمن داروسازان تهران رفته و مفصل به گفتوگو پرداخته است.صبور، ناتوانی داروسازان در خرید دارو را ناشی از دو عامل اصلی یعنی پایین بودن مارجین دارو و بدهیهای معوقه شرکتهای بیمه عنوان میکند.
در ادامه مشروح این گفتوگو را میخوانید:
درحال حاضر سازمانهای بیمهگر به مراکز درمانی و داروخانهها چندماه بدهی معوقه دارند؟
صبور: در طول ۳۰ سال سابقه کاری من چنین حجمی از بدهی سازمانهای بیمهگر به مراکز درمانی بیسابقه بوده است. از نظر عدد و میزان مطالبات، شرایط بسیار نگرانکننده است و تقریباً تمام حوزه سلامت را تحت تأثیر قرار داده است.وضعیت مراکز پاراکلینیک بسیار وخیم است. پزشکان در مواردی نزدیک به یک سال، یعنی حدود ۱۰ تا ۱۱ ماه، مطالبات خود را دریافت نکردهاند. آزمایشگاهها و سایر مراکز نیز شرایط متفاوتی دارند و در مجموع، وضعیت پرداخت مطالبات بسیار نامناسب است.موضوع مطالبات بارها مطرح و پیگیری شده است، اما متأسفانه در عمل پاسخ مناسبی دریافت نمیشود. نمیتوان از مراکز درمانی انتظار داشت ماهها خدمات ارائه کنند و در مقابل، مطالبات آنها برای هفت، هشت یا حتی ۱۰ و ۱۱ ماه پرداخت نشود.
ضرورت پرداخت مطالبات مراکز ارائهدهنده خدمات سلامت
باتوجه به هزینههای بالای خدمات درمانی، مراکز درمانی با وجود مطالبات یک سالهای که از بیمهها دارند، چگونه و تا چه زمانی میتوانند به بیماران خدمترسانی کنند؟
صبور: مراکز درمانی خدمات خود را ارائه میدهند و در قبال این خدمات، باید مطالبات آنها در زمان مناسب پرداخت شود. هر مرکزی توان و ظرفیت محدودی دارد. مراکز درمانی امروز خدمات خود را ارائه میکنند و هزینههای جاری، نیروی انسانی و سایر مخارج خود را نیز باید پرداخت کنند. ادامه این تأخیرها میتواند توان مراکز برای ارائه خدمات را با مشکل جدی مواجه کند. بنابراین ضروری است پرداخت مطالبات مراکز درمانی در اولویت قرار گیرد و برای این وضعیت راهکار عملی و فوری در نظر گرفته شود.
عبور مطالبات داروخانهها از ۶۰ هزار میلیارد تومان
بیمهها چند همت به داروخانهها بدهکار هستند؟
صبور: در حوزه داروخانهها، مجموع مطالبات مربوط به بیمههای پایه و سهم ارز، از ۶۰ همت عبور کرده است. این رقم در شرایط فعلی بسیار قابل توجه است و نشان میدهد که پرداخت مطالبات مراکز دارویی با تأخیر جدی مواجه شده است.
بیمه: پول نداریم!
پاسخ شرکتهای بیمه به مطالبات انباشته داروخانهها چیست؟
صبور: حدود ۹۹ درصد شرکتهای بیمه میگویند پول نداریم یا اگر بودجهای برای آنها در نظر گرفته شده، تخصیص بودجه بهطور کامل محقق نشده است. سازمانهای بیمهگر از سازمان برنامه و بودجه اعتبار دریافت میکنند و ردیف بودجه مشخصی دارند. این موضوع جدا از سهم ارز است و بیمه پایه نیز بودجه مستقلی دریافت میکند که باید برای پرداخت مطالبات اختصاص یابد.
انباشت مطالبات، توان مالی داروخانهها را کاهش داده است
این تأخیر در پرداخت مطالبات چه اثری بر فعالیت داروخانهها داشته است؟
صبور: تسویه نشدن مطالبات داروخانهها باعث شده بسیاری از آنها نتوانند چکهای خود را پاس کنند. خود من نیز به عنوان یک داروساز برای تأمین نقدینگی مجبور شدم از منابع دیگر قرض بگیرم و انتظار داشتم بیمه مطالبات را پرداخت کند، اما این اتفاق نیفتاد.ما براساس قول و صحبتهای بیمهها چک صادر کردیم و خرید انجام دادیم، اما اکنون با مشکل مواجه شدهایم. وقتی بیمه به تعهد خود عمل نمیکند، داروخانهای که براساس همان وعده برنامهریزی مالی کرده، در پرداخت تعهدات خود دچار مشکل میشود.
افزایش چکهای برگشتی داروسازان
سیستم بانکی کشور وعده داده بود که با توجه به شرایط جنگی کمک حال داروسازان باشد، آیا این وعده محقق شده است؟
صبور: متأسفانه در شرایط فعلی، سیستم بانکی نهتنها کمک قابل توجهی نمیکند، بلکه تسهیلات مناسبی نیز در اختیار داروخانهها قرار نمیدهد. از سوی دیگر، شرکتهای مختلفی که میتوانند به نوعی در عبور داروخانهها از این بحران کمک کنند نیز حمایت لازم را انجام نمیدهند و این موضوع فشار مضاعفی بر داروسازان وارد کرده است.
پرداختهای علیالحساب و ادامه بدهی بیمهها
در سال جاری چندماه از بدهیهای معوق بیمهها پرداخت شده است؟
صبور: امسال قرار بود بخشی از مطالبات بهطور کامل تسویه شود، اما این اتفاق هنوز محقق نشده است. در برخی موارد حدود ۴۰ درصد و در اکثریت موارد حدود ۶۰ درصد پرداخت شده و مابقی همچنان باقی مانده است. بنابراین حتی با وجود پرداختهای انجامشده، هنوز منابع مالی کافی برای تسویه کامل مطالبات وجود ندارد.سال گذشته نیز از شهریورماه پرداختها متوقف شد و این تأخیر طولانی باعث شده مطالبات داروخانهها انباشته شود و مشکلات مالی آنها افزایش پیدا کند.
کاهش توان داروخانهها برای تأمین داروهای تخصصی
عدم وصول به موقع مطالبات داروخانهداران چه تأثیری در قدرت خرید آنها داشته است؟
صبور: وضعیت اداره داروخانهها، بهویژه داروخانههای خصوصی، از نظر نقدینگی بسیار دشوار شده است. در حوزه داروهای تخصصی نیز با توجه به اینکه بیمهها مطالبات را بهموقع پرداخت نمیکنند و حاشیه سود داروها به ۶ درصد کاهش پیدا کرده، داروخانهها دیگر توان خرید بسیاری از این داروها را ندارند. به عنوان مثال بیش از ۹۵ درصد از مبلغ اسپریهای تنفسی تحت پوشش بیمه است و بیمه با تعویق ۷_۸ ماهه مطالبه داروخانه را پرداخت میکند، درحالی که مارجین «سود» این اقلام دارویی به زیر ۶ درصد کاهش پیدا کرده است. عملاً این مسئله باعث شده میزان خدماترسانی به بیماران، بهویژه بیمارانی که تحت پوشش بیمه هستند، کاهش پیدا کند. وقتی حاشیه سود داروها در شرایط تورمی کاهش پیدا میکند، انتظار میرود برای جبران افزایش هزینهها راهکاری در نظر گرفته شود، اما در عمل شاهد کاهش شدید حاشیه سود داروخانهها هستیم. داروهایی که حیاتی هستند و معمولاً در فهرست داروهای کمبود قرار میگیرند، شرایط خاصی دارند. شرکتهای تأمینکننده معمولاً بیشتر از حدود ۲۰ روز تا یک ماه برای تسویه حساب فرصت نمیدهند و اگر پرداخت در این بازه انجام نشود، ادامه تأمین دارو با مشکل مواجه میشود.
با توجه به این شرایط، ادامه تأخیر در پرداخت بیمهها، بهویژه برای داروخانههای تخصصی که با داروهای گرانقیمت و حیاتی سروکار دارند، بسیار دشوار است و فشار مالی قابل توجهی به آنها وارد میکند.یکی از عوامل اصلی کمبود دارو در بازار، تأخیر طولانی در پرداخت مطالبات از سوی بیمههاست. دوره پرداخت مطالبات واقعاً از حد نرمال عبور کرده است. داروخانههای بخش خصوصی با مشکل جدی نقدینگی مواجه هستند و به همین دلیل توان خرید بسیاری از داروها را ندارند.
دارو در شبکه توزیع وجود دارد، اما به بیمار نمیرسد
کاهش قدرت خرید داروسازان چه تأثیری بر دسترسی بیماران به دارو گذاشته است؟
صبور: شرایط به گونهای است که داروخانه توانمند به خرید برخی اقلام نیست. این موضوع عملاً به یکی از عوامل مؤثر در کمبود دارو در سطح عرضه تبدیل شده است. وقتی داروخانه نقدینگی لازم برای خرید نداشته باشد، حتی اگر دارو در شبکه توزیع موجود باشد، امکان تأمین و عرضه آن برای بیمار وجود نخواهد داشت.بهخصوص در مورد داروهای بیماران خاص و داروهایی که با مهلت پرداخت حدود یک ماهه عرضه میشوند، این مشکل جدیتر است. ممکن است بیمار به داروخانه محل مراجعه کند و داروی مورد نیازش را پیدا نکند، در حالی که همان دارو در شبکه پخش وجود دارد.بنابراین مسئله در برخی موارد، نبود واقعی دارو در کشور نیست، بلکه مشکل نقدینگی داروخانه و ناتوانی آن در خرید و تأمین دارو است. ادامه این روند میتواند دسترسی بیماران به دارو را در سطح عرضه با مشکل بیشتری مواجه کند.
کمبود و تأخیر در تأمین انسولین و ماده حاجب
کدام اقلام دارویی بیشتر تحت تأثیر مشکلات مالی داروسازان و بدهی بیمهها قرار گرفتهاند؟صبور: داروهای ماده حاجب که برای تصویربرداری و انجام اسکن استفاده میشوند، با مشکل مواجه هستند. این اقلام هم از نظر تأمین و هم از نظر پرداخت مطالبات با شرایط دشواری روبهرو شدهاند و تأخیر در پرداخت بیمهها نیز فشار بیشتری بر داروخانهها وارد کرده است.
چه عواملی باعث شده داروخانهها خرید این اقلام را کاهش دهند؟
صبور: این اقلام به دلیل اینکه حاشیه سود و شرایط پرداخت آنها اهمیت زیادی دارد، بهشدت تحت تأثیر تأخیر در پرداخت بیمهها قرار گرفتهاند. از یک سو دوره پرداخت بیمهها طولانی شده و از سوی دیگر، حاشیه سود داروخانهها نیز کاهش پیدا کرده است. در نتیجه، ادامه خرید این داروها برای داروخانهها از نظر اقتصادی دشوار شده است.همچنین بخشی از این اقلام مربوط به داروهای بیماران خاص، بیماران مبتلا به سرطان و بیماران مبتلا به اماس است. برخی از داروهایی که سهم پرداختی بیمار در آنها بالاست، با همین مشکل مواجه هستند.داروخانههایی که در گذشته این اقلام را خریداری و عرضه میکردند، به دلیل مشکلات نقدینگی و شرایط نامناسب پرداخت بیمهها، دیگر توان یا تمایل لازم برای خرید آنها را ندارند. این مسئله در نهایت میتواند دسترسی بیماران به داروهای مورد نیازشان را با مشکل مواجه کند.
ماده حاجب که نباشد، روند درمان بیمار با تأخیر مواجه میشود
فارس: کمبود ماده حاجب چه تأثیری بر فعالیت مراکز تصویربرداری داشته است؟
صبور: کمبود ماده حاجب باعث شده فعالیت مراکز تصویربرداری با مشکلاتی مواجه شود و تعداد مراجعه بیماران به برخی مراکز کاهش پیدا کند. در مراکزی که خدمات تصویربرداری با تزریق انجام میشود، این مسئله بیشتر خود را نشان میدهد. البته بخش مهمی از موضوع در حوزه درمان مطرح است؛ چراکه پزشک برای بیمار اسکن یا امآرآی با تزریق تجویز میکند و وقتی ماده حاجب به اندازه کافی در دسترس نباشد، انجام تصویربرداری با تأخیر مواجه میشود.
این کمبود در روند درمان بیماران چه پیامدی دارد؟
صبور: وقتی ماده حاجب کم باشد، داروخانههای بخش خصوصی نیز در صورتی که امکان تأمین آن را داشته باشند، با توجه به اینکه داروخانهها ممکن است به دلیل شرایط پرداخت و نقدینگی تمایلی به خرید نداشته باشند، با محدودیت مواجه میشوند. در نتیجه، روند درمان بیمار به تأخیر میافتد.برای مثال، بیماری که نیاز به انجام آنژیوگرافی دارد، در صورتی که ماده حاجب مورد نیاز برای انجام آن در دسترس نباشد، ممکن است مجبور شود تا زمان پیدا کردن دارو صبر کند. در برخی موارد مانند تصویربرداری مربوط به کمر، ممکن است تأخیر از نظر فوریت کمتر باشد، اما در موارد ضروریتر، این تأخیر میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند.
مبلغ ماده حاجب و انسولین چند است و بیمه چند درصد از مبلغ را پوشش میدهد که دیگر داروخانهها نمیتوانند آنها را به صورت بیمهای عرضه کنند؟
صبور: برخی انواع ماده حاجب بدون بیمه نیز در بازار وجود دارند، اما چند برند پرمصرف قیمت بالایی دارند و هزینه آنها میتواند به حدود دو میلیون تومان به صورت آزاد برسد؛ البته ناگفته نماند که ۹۶ درصد این مبلغ را بیمه پوشش میدهد و نهایت داروخانه ۲۰۰ هزار تومان از قیمت دارو را از بیمار دریافت میکند آن هم با مارجین ۶ درصد. بیمه هم ۸ ماه بعد پول ماده حاجب را به داروخانه میپردازد.
نظر شما