کد خبر 301927
۲۰ مرداد ۱۴۰۵ - ۱۳:۳۴

از خدمت‌رسانی تا حکمرانی یکپارچه؛ نقشه راه بنیاد شهید برای افق ۱۴۱۰ نگاهی به کتاب «برنامه راهبردی حکمرانی‌محور»

از خدمت‌رسانی تا حکمرانی یکپارچه؛ نقشه راه بنیاد شهید برای افق ۱۴۱۰ نگاهی به کتاب «برنامه راهبردی حکمرانی‌محور»

معاون راهبردی سازمان سیاحتی کوثر نوشت: مزیت متمایز برنامه راهبردی یکی از نقاط قوت کتاب «برنامه راهبردی حکمرانی‌محور»، محدودنشدن آن به تدوین چشم‌انداز، اهداف و راهبردهاست.

به گزارش حیات، رضا حاجی‌آبادی معاون راهبردی سازمان سیاحتی کوثر در یادداشتی نوشت:

مزیت متمایز برنامه راهبردی یکی از نقاط قوت کتاب «برنامه راهبردی حکمرانی‌محور»، محدودنشدن آن به تدوین چشم‌انداز، اهداف و راهبردهاست.

در این کتاب، از همان مرحله طراحی، سازوکارهای لازم برای سنجش عملکرد، پایش انحرافات، پاسخگویی مدیریتی و اطمینان از تحقق اهداف نیز پیش‌بینی شده است؛ موضوعی که آن را از بسیاری از اسناد راهبردی صرفاً توصیفی متمایز می‌کند.

در معماری این برنامه، اهداف کلان و راهبردها به شاخص‌های قابل سنجش، برنامه‌های عملیاتی، مسئولیت‌های مشخص و سازوکارهای ارزیابی پیوند خورده‌اند. به این ترتیب، امکان رصد مستمر فاصله میان وضع موجود و وضع مطلوب، شناسایی علل عقب‌ماندگی و اتخاذ اقدامات اصلاحی فراهم می‌شود.

این پیوند میان راهبرد، اجرا و ارزیابی، احتمال گسست میان سند، بودجه، برنامه‌های سالانه و عملکرد واقعی سازمان را کاهش می‌دهد. بهره‌گیری از کارت امتیازی متوازن (Balanced Scorecard; BSC) در این کتاب، چارچوبی منسجم برای ترجمه اهداف راهبردی به شاخص‌های عملکرد و سنجش متوازن ابعاد مختلف فعالیت بنیاد فراهم کرده است.

مزیت این رویکرد آن است که ارزیابی عملکرد را به شاخص‌های مالی یا گزارش فعالیت‌ها محدود نمی‌کند، بلکه تحقق مأموریت، کیفیت خدمات، رضایت ذی‌نفعان، بهبود فرایندهای داخلی و توسعه ظرفیت‌های سازمانی را نیز در کنار یکدیگر مورد توجه قرار می‌دهد. همچنین، استفاده از الگوی سه‌خطی حکمرانی، مرز میان مسئولیت اجرا، نظارت و اطمینان‌بخشی را روشن می‌سازد.

در این چارچوب، مدیران و واحدهای اجرایی مسئول تحقق اهداف و مدیریت ریسک‌های حوزه خود هستند؛ واحدهای نظارتی و تخصصی بر رعایت ضوابط، مدیریت ریسک و کیفیت کنترل‌ها نظارت می‌کنند؛ و سطح اطمینان‌بخشی مستقل، کفایت و اثربخشی کل نظام حکمرانی، کنترل و نظارت را ارزیابی می‌کند.

این تفکیک، ضمن جلوگیری از تداخل مسئولیت‌ها، امکان پاسخگویی دقیق‌تر و ارزیابی معتبرتر عملکرد را فراهم می‌سازد. بر این اساس، پایش در این کتاب صرفاً به تهیه گزارش‌های دوره‌ای یا ثبت میزان پیشرفت فعالیت‌ها محدود نشده است.

هدف اصلی، ایجاد یک چرخه مستمر از سنجش، تحلیل، یادگیری و اصلاح است؛ چرخه‌ای که بتواند انحراف از اهداف را به‌موقع آشکار کند، دلایل آن را توضیح دهد و زمینه تصمیم‌گیری اصلاحی مدیران را فراهم سازد. پیش‌بینی هم‌زمان کارت امتیازی متوازن و الگوی سه‌خطی حکمرانی نشان می‌دهد که کتاب، اجرای برنامه را از مرحله تدوین آن جدا ندیده است. درواقع، آینده‌نگری در تعیین مسیر و اطمینان‌بخشی در اجرای مسیر، دو جزء مکمل این برنامه‌اند و همین ویژگی می‌تواند سند را به یک نظام فعال هدایت، کنترل و یادگیری سازمانی تبدیل کند.

از تدوین تا تحقق؛

مرحله تعیین‌کننده اجرای راهبرد رونمایی از کتاب «برنامه راهبردی حکمرانی‌محور» پایان مسیر نیست، بلکه آغاز مرحله تحقق سازمانی آن است.

این کتاب، چارچوب لازم برای پیوند میان اهداف کلان، راهبردها، برنامه‌های عملیاتی، شاخص‌های عملکرد، مسئولیت‌های مدیریتی و سازوکارهای پایش و اطمینان‌بخشی را فراهم کرده است.

از این پس، مسئله اصلی نه تکمیل معماری سند، بلکه استقرار منسجم و پایبندی عملی به آن در تمامی سطوح بنیاد است. در این چارچوب، برنامه‌های سالانه، تخصیص منابع، بودجه‌ریزی، تعریف پروژه‌ها و ارزیابی عملکرد باید در امتداد اهداف و راهبردهای مصوب شکل گیرند. چنین پیوندی مانع از آن می‌شود که فعالیت‌های روزمره، تصمیم‌های مقطعی یا اولویت‌های واحدهای مختلف از جهت‌گیری بلندمدت بنیاد فاصله بگیرند.

پیش‌بینی کارت امتیازی متوازن، شاخص‌های ارزیابی، مسئولیت‌های مشخص و الگوی سه‌خطی حکمرانی در متن کتاب، امکان رصد منظم اجرای برنامه و سنجش میزان تحقق اهداف را فراهم کرده است. بر این اساس، مدیران می‌توانند ضمن مشاهده پیشرفت برنامه‌ها، انحرافات را به‌موقع شناسایی کنند، علل آن‌ها را مورد بررسی قرار دهند و اقدامات اصلاحی لازم را در فرآیند تصمیم‌گیری وارد سازند.

ارزش واقعی این اثر نیز در همین قابلیت نهفته است: تبدیل راهبرد از یک متن مرجع به مبنای مشترک تصمیم‌گیری، تخصیص منابع، سنجش عملکرد و پاسخگویی سازمانی. هر اندازه تصمیم‌ها و اقدامات اجرایی بنیاد با این چارچوب هم‌راستاتر شوند، فاصله میان برنامه‌ریزی و عملکرد کاهش خواهد یافت.

ترکیب آینده‌نگری در تعیین مسیر، مسئولیت‌پذیری در اجرا و اطمینان‌بخشی در پایش می‌تواند بنیاد شهید و امور ایثارگران را به سازمانی یادگیرنده، هماهنگ و پاسخگو تبدیل کند؛ سازمانی که از تجربه‌های گذشته بهره می‌گیرد، تحولات آینده را پیش‌بینی می‌کند و کیفیت پاسخ خود به نیازهای مادی و معنوی جامعه ایثارگری را به‌طور مستمر ارتقا می‌دهد.

بنابراین، مرحله پیش‌رو را باید مرحله تثبیت و جاری‌سازی برنامه راهبردی در نظام تصمیم‌گیری و مدیریت بنیاد دانست؛ مرحله‌ای که در آن، میزان پایبندی به نقشه راه و کیفیت اجرای سازوکارهای پیش‌بینی‌شده، معیار اصلی موفقیت برنامه راهبردی حکمرانی‌محور خواهد بود.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha