به گزارش حیات به نقل از فارس ،اگر امروز تلفن همراهتان را برای چند ساعت در اختیار نداشته باشید، چند شماره تلفن، آدرس، تاریخ یا حتی کارهای روزانهتان را میتوانید از حفظ به یاد بیاورید؟ وابستگی زیاد به ابزارهای دیجیتال باعث شده پژوهشگران از پدیدهای با عنوان «فراموشی دیجیتال» سخن بگویند؛ پدیدهای که میتواند توانایی ما در یادآوری و بازیابی اطلاعات را تحت تأثیر قرار دهد. این نوع فراموشی، به این دلیل نیست که حافظهتان ضعیف شده است، بلکه چون مغزتان بیسروصدا تصمیم گرفته دیگر نیازی به نگهداری اطلاعاتی که در تلفن همراه ذخیره شدهاند ندارد.
مغز تنبل نشده؛ فقط مسیرش را تغییر داده
فراموشی دیجیتال که با نام «اثر گوگل» نیز شناخته می شود، به تمایل افراد برای فراموش کردن اطلاعاتی گفته میشود که میدانند هر زمان بخواهند میتوانند آنها را از طریق یک دستگاه دیجیتال بازیابی کنند. بر اساس مطالعهای که در Indian Journal of Mental Health منتشر شده است، این موضوع نشانه تنبلی یا بیدقتی نیست؛ بلکه مغز در حال استفاده بهینه از منابع خود است. در واقع مغز بخشی از اطلاعات را به حافظههای خارجی منتقل میکند؛ درست مانند زمانی که برای آزاد کردن فضای رایانه، فایلها را به یک هارددیسک خارجی منتقل میکنیم. یک روانشناس شناختی، در پژوهشی که سال ۲۰۱۱ در مجله Science منتشر شد، نشان داد افرادی که میدانند اطلاعات همیشه در اینترنت یا تلفن همراه در دسترس است، کمتر خودِ اطلاعات را به خاطر میسپارند و بیشتر محل دسترسی به آن را به یاد میآورند. به بیان دیگر، حافظه انسان از حفظ اطلاعات به سمت حفظ مسیر دسترسی به اطلاعات تغییر میکند.
هزینه پنهانِ سپردن حافظه به فناوری
نمونههای این نوع فراموشی را شاید هر روز، بیآنکه متوجه باشیم، تجربه کنیم: به محض روشن شدنGPS، مسیر را فراموش میکنید. نمیتوانید فیلمی را که ماه گذشته تماشا کردهاید به یاد بیاورید، چون میدانید در فهرست تماشای شما ذخیره شده است. جزئیات مکالمات را فراموش میکنید، زیرا تصور میکنید همیشه میتوانید بعداً به آنها مراجعه کنید. وابستگی به دستگاههای دیجیتال برای به خاطر سپردن اطلاعات، آنقدر طبیعی و خودکار شده است که بسیاری از افراد تا زمانی که به تلفن همراه خود دسترسی نداشته باشند، متوجه آن نمیشوند. نگرانی عمیقتر به تأثیرات بلندمدت واگذاری مداوم وظایف حافظه به فناوری مربوط میشود. حافظه، مانند بسیاری از تواناییهای شناختی دیگر، با تمرین و استفاده منظم تقویت میشود. زمانی که مغز بهندرت مجبور شود اطلاعات را حفظ کند، به خاطر بیاورد یا بدون کمک ابزارهای دیجیتال با آنها کار کند، این «عضله ذهنی» تمرین بسیار کمتری دریافت خواهد کرد. نتیجه این که دامنه توجه کوتاهتر شده و تمرکز کم میشود و حفظ و یادگیری مستقل اطلاعات جدید به مرور زمان دشوارتر میشود.
قرار نیست فناوری را کنار بگذاریم
البته قرار نیست تلفن همراه یا کلا فناوری را کنار بگذاریم؛ بلکه بهتر است از فناوری استفاده آگاهانهتر داشته باشیم و اجازه ندهیم همه مسئولیت حافظهمان را بر عهده بگیرد. گاهی مسیرهای آشنا را بدون مسیریاب طی کنیم، شماره تلفن افراد نزدیک را حفظ کنیم، پیش از جستوجوی یک پاسخ چند دقیقه به حافظه خود فرصت دهیم و به جای ثبت هر نکتهای در گوشی، بعضی اطلاعات را آگاهانه به خاطر بسپاریم. هنگام گفتوگو با دیگران تلفن همراه را کنار بگذارید. این تمرینهای ساده، مغز را وادار میکند همچنان از توانایی طبیعی خود برای یادگیری و یادآوری استفاده کند.
انتهای پیام//
نظر شما