به گزارش حیات به نقل از فارس، مهریه از همان لحظهای که عقد نکاح جاری میشود، به مالکیت زن درمیآید و قانون این اختیار را به او داده است که درباره آن هر تصمیمی بگیرد؛ از مطالبه گرفته تا بخشش. با این حال، بسیاری از اختلافات زمانی آغاز میشود که زنی پس از بخشیدن مهریه، از تصمیم خود منصرف میشود و قصد دارد دوباره آن را مطالبه کند.پاسخ به این پرسش، بیش از هر چیز به این موضوع وابسته است که بخشش مهریه از نگاه حقوقی در چه قالبی انجام شده باشد. حقوقدانان در این زمینه از دو مفهوم «هبه» و «ابراء» سخن میگویند؛ دو عنوان حقوقی که هرچند در ظاهر هر دو به معنای بخشش هستند، اما آثار کاملاً متفاوتی دارند.در «هبه»، فرد مالی را به دیگری میبخشد و تحقق آن مستلزم قبول طرف مقابل و تحویل مال است. به همین دلیل، اگر مهریه یک مال مشخص مانند خودرو یا خانه باشد و زن آن را به همسرش ببخشد و مال نیز تحویل داده شود، در برخی شرایط امکان رجوع از هبه، تا زمانی که عین مال باقی باشد، وجود خواهد داشت.
اما وضعیت بیشتر مهریهها متفاوت است. مهریه در اغلب ازدواجها سکه یا وجه نقدی است که هنوز به زن تحویل نشده و در واقع دینی بر عهده شوهر محسوب میشود. در چنین شرایطی، آنچه اتفاق میافتد «هبه» نیست، بلکه «ابراء» یا گذشت از طلب است؛ اقدامی که به صورت یکجانبه انجام میشود و پس از تحقق، امکان بازگشت از آن وجود ندارد.به زبان ساده، وقتی زنی از طلب مهریه خود صرفنظر میکند، در واقع دِینی را که همسرش به او داشته، ساقط میکند و این دین پس از ابراء، دوباره قابل احیا نیست.البته قانون برای همه موارد یک حکم واحد در نظر نگرفته است. یکی از مهمترین استثناها، طلاق خلع است؛ طلاقی که در آن زن برای جدایی، مهریه یا بخشی از آن را به شوهر میبخشد. در این نوع طلاق، اگر زن در مدت عده از بذل مهریه رجوع کند، امکان بازگشت به مهریه وجود دارد و در پی آن، وضعیت طلاق نیز میتواند تغییر کند. بنابراین، رجوع از بخشش مهریه در این حالت تابع مقررات ویژه طلاق خلع است و با بخشش معمولی مهریه تفاوت دارد.در مقابل، اگر بخشش مهریه خارج از فرآیند طلاق و صرفاً به عنوان گذشت از طلب انجام شده باشد، بهویژه زمانی که موضوع مهریه سکه، وجه نقد یا هر دین دیگری بر ذمه زوج باشد، این اقدام در اغلب موارد غیرقابل بازگشت خواهد بود.به همین دلیل، کارشناسان حقوقی تأکید میکنند تصمیم به بخشیدن مهریه نباید از روی احساس یا تحت تأثیر شرایط مقطعی گرفته شود. آگاهی از آثار حقوقی این تصمیم و دریافت مشاوره تخصصی پیش از امضای هرگونه سند یا اقرارنامه، میتواند از بروز اختلافات و پشیمانیهای بعدی جلوگیری کند.
البته یک استثنا نیز وجود دارد. اگر زن مهریه خود را با شرط مشخصی ببخشد و همسرش به آن شرط عمل نکند، در صورت اثبات این موضوع در دادگاه، امکان پیگیری حقوقی وجود خواهد داشت. چنانچه مرد به عمل نکردن به تعهد خود اقرار کند یا زن بتواند با ارائه اسناد، مدارک یا شهادت شهود خلف وعده را ثابت کند، این امکان را خواهد داشت که با طرح دعوا، ابطال سند بذل مهریه را از دادگاه درخواست کرده و مطالبه مهریه را دوباره پیگیری کند.شاید به همین دلیل است که برخی سردفتران باسابقه، پیش از ثبت بخشش مهریه، با احتیاط بیشتری عمل میکنند و تا از آگاهی کامل طرفین نسبت به آثار حقوقی این تصمیم مطمئن نشوند، از ثبت آن خودداری میکنند.
انتهای پیام//
نظر شما