به گزارش حیات به نقل از مهر، ائین سنتی نخل برداری، بزرگترین رویداد مذهبی استان سمنان در سال، با حضور جمع کثیری از مردم شهرستان شاهرود همزمان با بعد از ظهر آدینه، برگزار شد.

مراسم نخل برداری سنتی عزاداری امام حسین(ع) در شاهرود بعد از ظهر روز یازدهم محرم با حضور همه هیئت های عزاداری و مذهبی شهرستان شاهرود و آحاد مردم متدین و خداجوی این شهرستان در ابعادی وسیع برگزار می شود.

ویژگی نخل شاهرودی

این مراسم در محدوده بافت تاریخی شهر شاهرود و در کوچه مسجد نخل، برگزار و به مزار قدیم شهر شاهرود ختم می شود و هیئت های مذهبی دوباره مسیر را باز می گردند و نخل را تا محرم سال آینده در همان مکان اصلی خود یعنی پای مسجد نخل، برجای می گذارند.

روایت نخل برداری شاهرودی ها، روایتی ویژه است؛ روایتی از انسجام و وحدت در عین کثرت است، روایت آمدن همه در میدان است روایت آمدن همه هیئت های مذهبی و مردم بدون چون و چرا است و از این بابت می توان آن را بزرگترین اجتماع مذهبی استان سمنان دانست.

نخل از ابتدای ماه محرم با پارچه های سیاه و قرمز و سبز، آئینه و ریسمان و طناب و ... آذین بندی شده و آمده حرکت می شود بعد از ظهر روز یازدهم محرم هیئت های مذهبی از سراسر شهر خودشان را به پای نخل می رسانند تا آن را حرکت دهند.

یکی از ویژگی های نخل شاهرود هم عظمت و بزرگی آن است که مانند آن در دیگر نقاط استان سمنان وجود ندارد از سوی دیگر این نخل با چنین عظمتی تنها بر روی دست مردم حمل می شود و این مراسم نمادین را می توان به صورت مشابه در یزد هم دید.

اهمیت نخل برای شاهرودی‌ها

یک پیر غلام اهل بیت(ع) در گفتگو با خبرنگار مهر، با بیان اینکه نخل شاهرود به این صورت است که تیرهای افقی پائین ترین سطح نخل که با دستان مردم بلند می شود هر کدام متعلق به یک هیئت و مسجد است و عزاداران آن مسجد به آن تیر چوبی می آیند آن را بلند کرده و یک پیرغلام هم آنها را هدایت می کند، گفت: این مراسم سنتی از دیرباز بوده اما عمر آن را حدودا ۲۰۰ سال تخمین زده اند هرچند از ابتدا به این شکل و شمایل نبوده است.

حسین جلالی با بیان اینکه این مراسم برای شاهرودی ها بسیار اهمیت دارد و بر روی آن تعصب بسیاری هم دارند بیان کرد: نخل برداری اوج ارادت شاهرودی ها به امام حسین(ع) است و از این بابت برایشان یک نوع حیثیت زا است.

وی با بیان اینکه نخل برداری در شاهرود با استقبال گسترده مردم هم روبرو می شود، افزود: در روزی که نخل برداری می شود شاید به جرات بتوان گفت که نیمی از کل شهرستان شاهرود در محله بیدآباد حضور دارند و حتی از شهرهای دیگر مانند تهران و دامغان هم بسیار می آیند تا در این مراسم حضور یابند.

این پیرغلام اهل بیت(ع) با بیان اینکه باید در این نوع مراسم بود تا جو آن را دریافت تاکید کرد: این مراسم با بلند شدن نخل بر دوش عزاداران حسینی آغاز و نخل حرکت داده می شود تا در میدانی مزار سابق شاهرود برزمین گذاشته می شود سپس عزاداری شهدای دشت کربلا انجام می شود و دوباره هیئت ها آن را بلند کرده و بر جای اصلی خودشان باز می گردند.

اساس نخل

حمید رضا حسنی کارشناس میراث فرهنگی که خود در زمان ریاست میراث فرهنگی شاهرود برای ثبت عزاداری شاهرودی ها در آثار فرهنگی ملی بسیار تلاش کرد در گفتگو با خبرنگار مهر، می گوید: نخل نماد تشییع پیکر مطهر امام حسین(ع) است و هرچند در رویان و باغزندان و بسطام و ... نیز وجود دارد اما در شاهرود این مراسم با حضور همه عزاداران حسینی به اوج می رسد.

حسنی با بیان اینکه نخل شاهرود ۹ تیر دارد که هر کدام به خاندان و طایفه ای که خادم بوده اند می رسد، بیان کرد: همه هیئت هایی مثل هیئت باغزندان که مهمان محسوب می شوند در آن روز با دسته های سینه زنی می آیند خودشان را به نخل می رسانند و هر کس بخشی از این تیرها را برداشته و بلند می کند گفتنی است برای ادای احترام همواره دو چوب جلوی نخل در اختیار عزاداران هیئت باغ زندان قرار می‌گیرد.

وی با بیان اینکه در کنار نخل علم و کتل و علامت ها و طرحی از گهواره حضرت علی اصغر(ع) هم بر دستان عزاداران بلند می شود، تاکید کرد: نخل تمام سربالایی خیابان مزار سابق شاهرود را طی کرده و در مقابل مکانی که امروز پارک شهدای محراب نام برده می شود، گذاشته می شود سپس سوگواران عزاداری می کنند و باز همین مسیر برخواهد گشت.

نوحه معروف شاهرودی‌ها

این کارشناس میراث فرهنگی با بیان اینکه نوحه پنج‌تن آل عبا توسط یکی از مداحان هیئت باغ زندان نیز در مراسم نخل شاهرودی خوانده و همه حاضران به سینه‌زنی می‌پردازند، تاکید کرد: این نوحه نیز کم کم به بخشی از هویت مراسم نخل برداری شاهرود تبدیل شده که سابقاً توسط مرحوم عامریان خوانده می شد و امروز توسط کسان دیگری قرائت می شود و مردم با آن به شور می رسند.

حسنی با بیان اینکه یکی از موارد جالب توجه در مراسم نخل این است که علامت ها و عماری هایی که در کنار این مراسم برداشته می شود بعد از رسیدن به نخل تعظیمی کرده و به نخل ادای احترام می کنند زیرا نخل به نوعی نماد تشییع پیکر امام حسین(ع) است، تاکید کرد: این مراسم سنتی با زیبایی بسیاری روبرو است

وی با بیان اینکه دو نفر از بزرگان بید آباد هم در بالای نخل قرار می گیرند تا مراقب حرکت این سازه عظیم الجثه چوبی و بسیار سنگین باشند، افزود: از سوی دیگر زنگی هم به نخل آویخته شده که حرکت آن را نشان می دهد و در این هنگام است که عزاداری مردم شاهرود به اوج خودش می رسد.

ارادات شاهرودی‌ها

حسین بصیری از پیرغلامان شاهرود نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، با بیان اینکه مراسم نخل گردانی روز یازدهم ماه محرم برای شاهرودی ها بسیار مهم است، ابراز می کند: این مراسم به طول ۳۰۰ الی ۴۰۰ متر از مقابل مسجد پای نخل تا مزار (قبرستان) قدیمی شهر برگزار می شود اما به واسطه اهمیتی که برای مردم دارد شاید بتوان به جرات گفت که نیمی از مردم شهر در همین فاصله ۳۰۰ الی ۴۰۰ متری خودشان را می گنجانند.

بصیری با بیان اینکه به صورت سنتی مسجد نخل، تکیه بازار و تکیه بیدآباد به نوعی می توان گفت که میزبان و بانی مراسم هستند، تاکید کرد: مابقی هیئت ها مثل باغزندان و مسجد غربا و ... مهمان این مراسم محسوب می شوند و در نتیجه عزت و احترام زیادی برای مهمانان در این مراسم وجود دارد مثل آنکه چوب های جلوی نخل به باغزندانی ها داده می شود.

وی با بیان اینکه سیاه پوش کردن نخل هم در مراسمی سنتی در کنار مسجد نخل و در منزل خراطها که از قدیم خانه شان دقیقا همان نقطه بوده آغاز می شود، افزود: در واقع خانواده خراط ها به نوعی پارچه ها و تزئینات ماه محرم نخل شاهرود را به صورت سنتی نگهداری می کنند و بانی این مراسم زیبا می شوند.

نخل گردانی روز یازدهم ماه محرم شاهرودی ها در واقع سوگواری دهه اول ماه محرم در این شهرستان و حتی می توان گفت در استان سمنان را به پایان می رساند و مردم در روضه های خانگی دهه دوم را گرامی می دارند.

انتهای پیام//