به گزارش حیات به نقل از ایرنا، بر پایه مطالعات میدانی و گفت وگو با اهالی محلی، گونه سرو زربین که پیشتر جنوبیترین نقاط پراکنش آن شهرستان خاش در سیستان وبلوچستان و فراشبند در استان فارس گزارش شده بود، در کوههای بشاگرد نیز شناسایی شده و این منطقه اکنون جنوبیترین گستره طبیعی رویش این گونه در ایران شناخته میشود.
زربین از درختان همیشهسبز، سوزنیبرگ و کند رشد است که در شرایط اقلیمی معتدل مدیترانهای و خاکهای آهکی رشد میکند و بهعنوان یکی از نمادهای کهن گیاهی ایران شناخته میشود.
بر اساس مشاهدات محلی، از مجموع ۱۰ اصله سرو کهنسال زربین در این دره، چهار اصله تاکنون خشک شدهاند.
کمبود آب و فرسایش خاک؛ تهدید جدی برای سروهای بشاگرد
دهیار روستای ناشکی بشاگرد نیز با اشاره به اینکه درختان سرو زربین در این منطبه با خطر نابودی مواجه هستند، گفت: درختان کهنسال سرو زربین در این روستا در سالهای اخیر به دلیل فرسایش شدید خاک، کمبود آب، و طغیانهای فصلی رودخانه با خطر جدی خشکیدگی روبهرو شدهاند.
ذوالفقار طاهرپور روز شنبه در گفت وگو با ایرنا اظهار کرد: اهالی منطقه برای جلوگیری از شستوشوی خاک و آسیبرسیدن به ریشههای سطحی درخت، با بهرهگیری از روشهای بومی، اقدام به ساخت کشبند و سازههای محلی محافظتی کردهاند تا ریشهها در برابر سیلاب مصون بمانند که این اقدام تاکنون نقش مهمی در کاهش آسیبها داشته است.
بیتوجهی به حفاظت و ضرورت ثبت ملی
وی اظهار کرد: باوجود ارزش اکولوژیک و قدمت این درختان، تاکنون اقدام موثری از سوی نهادهای مسئول برای حفاظت از آنها انجام نگرفته و با وجود گزارشهای پی درپی، این میراث طبیعی همچنان بدون پوشش حفاظتی رها شده است.
دهیار روستای ناشکی بشاگرد تاکید کرد: سروهای زربین بشاگرد باید در فهرست آثار طبیعی ملی ثبت و در ردیف درختان کهنسال ایران قرار گیرند تا امکان حفاظت، پایش و ساماندهی آنها فراهم شود.
مشخصات ظاهری و ارزش گیاهی زربین
زربین درختی با ارتفاع ۲۰ تا ۳۰ متر، تاج مخروطی و پوست الیافدار با شیارهای عمیق است؛ گلهای مخروطی آن در نیمه بهار شکفته میشود و میوههایی بزرگتر از فندق دارد. شاخههای جوان در این درخت به رنگ سبز تیره تا روشن است و پوست آن در سنین بالاتر به قهوهای تیره و پولکدار تبدیل میشود.
این گونه بردبار، کمنیاز، نورپسند و مقاوم به خشکی است، اما نسبت به هرس و قطع شاخههای جوان حساسیت زیادی دارد و مدیریت نادرست میتواند به نابودی آن منجر شود.
درختانی ارزشمند در آستانه فراموشی
سروهای زربین بشاگرد که بخشی از تاریخ طبیعی جنوب ایران محسوب میشوند، اکنون در آستانه تهدیدی جدی قرار دارند؛ تهدیدی که به گفته اهالی، تنها با یک برنامه مدیریت حفاظتی فوری و ثبت ملی میتواند از خشکشدن کامل این درختان جلوگیری کند.
درخت جنگلی زربین، درختی بسیار زیبا و خوش فرم با سایه دهی مناسب و تاجی گسترده همچنان استوار وپا برجا می باشد. این درخت یکی از ۲۰ زیرگونه مختلف درخت سرو بوده که در مقابل کمآبی و فقر خاک بسیار مقاوم است. این درخت از جمله درختان طویل العمر با سن دیرزیستی بالاست که عمر آن در مواردی به حدود چهار هزار سال نیز میرسد.
شهرستان بشاگرد با ۹ هزار و ۲۰۰ کیلومتر مربع مساحت، در فاصله ۲۶۰ کیلومتری بندرعباس واقع شده و به عنوان یکی از کانونهای اصلی بارش در هرمزگان شناخته میشود.
این شهرستان در مرز مشترک میان استانهای هرمزگان، کرمان و سیستان و بلوچستان محصور شده و دارای ۲ شهر (گوهران و سردشت) و سه بخش (مرکزی، گوهران و گافر و پارمون) است.
نظر شما