به گزارش حیات به نقل از ایرنا، ماسوله در ۲۵ کیلومتری جنوب غربی شهرستان فومن و در ۶۲ کیلومتری غرب مرکز استان گیلان با ۳۵۰ خانه تاریخی با قدمتی ۸۰۰ تا هزار ساله، رودخانههای جاری بر پهنه صخره سنگها، شالی و باغهای چای و معماری پلکانی گِلین منحصر به فرد در دل کوهستان با پنجرههای چوبی و گلدانهای شمعدانی رنگینش، سال ۱۳۵۴ با شماره ۱۰۹۰ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید و ثبت جهانی آن از سال ۱۳۹۰ در دستور کار قرار گرفت و همچنان متولیان امیدوارند ثبت جهانی آن با اقدامات انجام شده در ۲۰۲۷ رقم بخورد.
کالبد شهر تاریخی ماسوله متأثر از ارتباطات پیچیده و ویژگیهای اجتماعی و اقتصادی این زیستگاه کهن است؛ طبیعت مرتعی و کوهستانی و از سوی دیگر فرهنگ و تمدن خاصی که اولین نمایه کالبدی آن قرار گرفتن خانهها در ماسوله است؛ به طوری که با یک نگاه گویی پلکانهای بزرگی از کوه به دره کشیده شدهاند که این وضعیت ساختمانی باعث شده که خانههای ماسوله بدون حیاط احداث گردند.
بافت این شهر تاریخی نوعی همزیستی بین فضاهای سبز محیط طبیعی و معماری محیط ایجاد کرده است که خود از اصول معماری همساز با محیط زیست است؛ بطوریکه میتوان چنین ادعا کرد که ماسوله یک باغ شهر تاریخی است؛ در واقع معماری ماسوله بگونه ایست که سقف خانهٔ زیرین به عنوان حیاط خانه بالایی محسوب میشود؛ پس از ثبت ماسوله به عنوان میراث فرهنگی و طبیعی، اجازه ساخت و ساز و توسعه شهر توسط شهرداری ماسوله (تأسیس ۱۳۱۱)، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور داده نشد و مجموعه شهر تاریخی تقریباً به همان صورت قدیمی و تاریخی مورد حفاظت قرار گرفته است.
بازار سنتی ماسوله
بازار ماسوله با مغازههای متنوع و رنگارنگ خود در سه تا چهار طبقه قرار دارد و شامل فروشگاههای سوغاتی، صنایع دستی، آتلیههای عکاسی و رستورانهای متعدد است که در این بازار غذاهای محلی گیلان و ماسوله طبخ می شود؛ ضمن اینکه بسیاری از مغازههای این بازار در واقع خانههای محلی هستند که به شکلی هنرمندانه به فروشگاه تبدیل شدهاند.
ماسوله بهشت کوهنوردان
ماسوله با کوهستانهای مرتفع، جنگل و ییلاقات سرسبز از توریستیترین مناطق شمالی ایران با جلوههای طبیعی فراوان به ویژه در اواخر بهار و فصل تابستان است و قلهٔ شاه معلم در ماسوله با ارتفاع بیش از سه هزار متر بلندترین نقطه استان گیلان و هدفی جذاب برای گروههای کوهنوردی میباشد.
نام قله شاه معلم نیز برگرفته از افسانهای محلی است که گفته میشود عارفی در این کوه زندگی میکرده که به «شاه معلم»شهرت داشته و بنا به وصیتش، در همین قله دفن شده است؛ مردم محلی این کوه را مقدس میدانند و بهنوعی، صعود به آن را زیارتی روحانی نیز تلقی میکنند؛ در زبان تالشی، به این قله «شاه مولوم» یا «مولوم بند» نیز گفته میشود که به معنای بلندترین نقطه است.
قله تریشوم نیز به عنوان یکی از مقاصد محبوب کوهنوردان شناخته میشود و در میان کوههای تالش قرار دارد که کوهنوردان میتوانند در طول مسیر صعود به قله تریشوم، مناظر طبیعی خیرهکنندهای را تماشا کنند و از زیبایی جنگلها و دشتهای سرسبز لذت ببرند.
ییلاق کوربار در استان گیلان یکی از جذابترین مکان های دیدنی اطراف ماسوله است که در دل کوههای سرسبز و جنگلی قرار دارد؛ این ییلاق اطراف ماسوله به خاطر مسیر زیبا و چالشبرانگیز خود توجه بسیاری از گردشگران را جلب کرده است.
ییلاق کوربار با پوشش گیاهی فراوان و درختان سرسبز ، یک محیط آرام و آرامشبخش را به بازدیدکنندگان ارائه میدهد؛ همچنین در مسیر رسیدن به کوربار، آبشارها و رودخانههای زلال در این منطقه وجود دارد.
مناظر طبیعی و کوههای بلند این منطقه از جاهای دیدنی ماسوله برای عکاسی و کوهنوردی هستند که برای رسیدن به این ییلاق باید حدود سه تا چهار ساعت پیادهروی کرد.
آبشار جاذبهای دلچسب در تابستان ماسوله
آبشارهای متعدد از جاذبههای شهر ماسوله است؛ آبشار ماسوله در تمام طول سال جریان دارد و در فصلهای پربارش به ویژه بهار، آب بیشتری دارد؛ آبشار ماسوله حدود ۵۰۰ متر بعد از پارکینگ اصلی قرار دارد و برای رسیدن به آن میتوانید از تاکسیهای مسیر استفاده کنید.
آبشار تریشوم یکی از دیدنیهای اطراف ماسوله است که توجه هر گردشگری را به خود جلب میکند؛ این آبشار به عنوان یکی از پرآبترین آبشارهای گیلان شناخته میشود و به همین دلیل بازدید از آن به احتیاط و دقت زیادی نیاز دارد؛ آبشار تریشوم دو حوضچه دارد، حوضچه بالایی عمیق تر از حوضچه پایینی است و برای آبتنی مناسبتر میباشد؛ آب آبشار از قله تریشوم سرچشمه میگیرد که در فصل بهار، با ذوب شدن برف کوه و ارتفاعات، آب آبشار گل آلودتر می شود و سطح آن نیز بالاتر میآید.
آبشار خرم بو یکی دیگر از مکان های دیدنی ماسوله، آبشار خرم بو(خره بو) است که به نامهای خربو یا خرمبو هم معروف است که این آبشار با ارتفاعی نزدیک به ۲۰ متر، به دلیل مناظر چشمنواز و طبیعت سرسبز اطرافش، بهترین مکان برای عکاسی است؛ فاصله آبشار خرهبو از پارکینگ ورودی ماسوله بیشتر از ۱.۵ کیلومتر است و بازدید از آن به عنوان یکی از فعالیتهای تفریحی در جاهای دیدنی ماسوله گیلان طرفداران زیادی دارد، مسیر دسترسی به این آبشار برای طبیعتگردان چندان سخت نیست زیرا در بیشتر مسیر شیب ملایمی وجود دارد.
آبشار کوشم، بلندترین آبشار ماسوله با ارتفاعی حدود ۳۰ متر است که در انتهای دره جنگلی و یک کیلومتری از این شهر قرار دارد و برای دسترسی به این آبشار، باید در خلاف جهت رودخانه پلنگ حرکت کرد تا به سرچشمه آن رسید؛ در این مسیر، چندین آبشار کوچک و یک دیواره سنگی وجود داد و فاصله ماسوله تا آبشار کوشم حدود یک ساعت است.
آبشار لارچشمه این آبشار با ارتفاع حدود ۶ متر، به دلیل بارش باران و ذوب برفهای کوهستان در فصل بهار شکل میگیرد؛ موقعیت مکانی آبشار لارچشمه در میان جنگلهای سرسبز و نزدیک جاده فومن به ماسوله است؛ در مسیر این آبشار، حوضچههای کوچک آب وجود دارد که زیبایی این منطقه را دوچندان کرده است و با وجود اینکه این آبشار نسبت به آبشارهای دیگر منطقه کمتر شناخته شده است؛ اما همچنان از جاهای دیدنی در ماسوله و مکانی دلپذیر برای بازدیدکنندگان به شمار میآید.
کشف شمش آهن تاریخی در ماسوله
پیدایش شهر تاریخی ماسوله و منظر فرهنگی آن، حاصل تعامل هزاران ساله انسان با محیط طبیعی پیرامون خود است که روایت شگفتانگیزی از شکلگیری اولین سکونتگاههای بشری، بواسطه حضور و ورود انسان به خطه سرسبز گیلان تا پیدایش این شهر تاریخی ارائه میدهد که همچنان شور زندگی را بدلیل استقبال گردشگران حفظ کرده است؛ از این رو مردم و تشکلهای میراث فرهنگی و زیست محیطی برای ماندگاری و صیانت از این منظر خواستار پایان یافتن کش و قوسهای بسیار در مسیر جهانی شدن و آماده شناخته شدن در ابعاد بین المللی هستند.
حدود سده هشتم هجری (قرن ۱۴ میلادی) مردم کهنه ماسوله که در ۶ کیلومتری شمال غرب این شهر واقع است به همراه مردمانی از نقاط مختلف سرزمین گسترده ایران به نقطهای که هماکنون به عنوان شهر ماسوله شناخته شده است کوچ کردند؛ در این مکان، اولین نشانههای صنعت فلزکاری، به ویژه ذوب آهن کشف شده است؛ بازدید از این محوطه تاریخی به شما کمک میکند تا با تاریخ و قدمت ماسوله از نزدیک آشنا شوید؛ آثار باستانی کهنه ماسوله، نشاندهنده فعالیتهای صنعتی و فرهنگی ساکنان این منطقه در گذشته هستند.
یوسف سلمانخواه مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گیلان اظهار کرد: با کشف یک شمش آهن تاریخی از محوطههای کارگاهی ذوب آهن اسفنجی ماسوله شواهد تازهای از تاریخ این منظر فرهنگی آشکار شد؛ این کشف، یافتهای مهم در تأیید اهمیت فعالیتهای فلزکاری آهن در منظر فرهنگی ماسوله و نشانهای از وجود تعاملات صنعتی و مبادلات تجاری درونمنطقهای و برونمنطقهای آن است.
وی با اشاره به تلاشهای وزارت میراث فرهنگی برای ثبت جهانی منظر فرهنگی ماسوله، بیان کرد: این یافته میتواند اطلاعات سودمندی درباره چرخه تولید و مبادله آهن به صورت شمش و ابزارآلات در منطقه ارائه دهد که در پرونده ثبت جهانی اثر درج خواهد شد.
سلمانخواه از تشکیل کارگروهی تخصصی متشکل از باستانشناسان و دیگر کارشناسان میانرشتهای خبر داد و اعلام کرد که این کارگروه هماکنون در حال بررسی بیشتر درباره شمشهای تازهیافته در منظر فرهنگی ماسوله است.
وی اضافه کرد: به گفته باستانشناسان، شواهدی از یک کوره مجهز به سیستم دمنده آبی در نزدیکی محل کشف شمش به دست آمده که نشاندهنده تنوع در شکل و عملکرد کورهها در منظر فرهنگی ماسوله است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گدشگری و صنایع دستی گیلان گفت: باستانشناسان احتمال میدهند این کوره محل ساخت شمش کشفشده بوده است؛ فرضیهای که با انجام آزمایشهای لازم و پژوهشهای آینده مورد بررسی دقیق قرار خواهد گرفت.
وی ابراز امیدواری کرد که با گسترش زمینههای همکاری مردم و میراث فرهنگی از طریق آموزشهای لازم، بستر مناسبی برای مشارکت بیشتر آنان در حفظ میراث فرهنگی و انتقال آن به نسلهای آینده فراهم شود.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گیلان در خصوص ثبت جهانی ماسوله گفت: فرصت مناسبی برای ثبت جهانی ماسوله برای سال ۲۰۲۷ بوجود آمده تا به همه سئوالات مطرح شده در این خصوص پاسخ داده شود.
سلمان خواه اظهار کرد: با توجه به اینکه در چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو (UNESCO) در سپتامبر ۲۰۲۳ ثبت جهانی ماسوله محقق نشد سال ۲۰۲۷ فرانسه فرصت مناسبی است تا نگرانی ها رفع شود و بتوانیم به موضوعات مطرح شده، جواب کاملی بدهیم و ماسوله را به ثبت جهانی برسانیم.
وی افزود: سئوالاتی در خصوص مردم شناسی ماسوله نیز مطرح شده که پاسخهای آن در حال تکمیل شدن است و طبق مذاکرات انجام شده، ۵۰ میلیارد ریال اعتبار برای کاوشها و ظاهرسازی ماسوله اختصاص یافته است.
ابراز امیدواری استاندار گیلان برای ثبت جهانی ماسوله تا سال ۲۰۲۷
استاندار گیلان با بیان اینکه ماسوله پیشینهای چند هزار ساله دارد و از مهمترین ظرفیتهای فرهنگی و تاریخی کشور است ابراز امیدواری کرد با رفع موانع موجود جنگل گیسوم و شهر ماسوله تا سال ۲۰۲۷ به ثبت جهانی برسد.
به گزارش خبرنگار ایرنا، هادی حقشناس در جلسه بررسی روند ثبت جهانی شهر تاریخی ماسوله و روستای گیسوم که با حضور مدیران دستگاههای اجرایی استان و مسئولان شهرستان های فومن و تالش برگزار شد، اظهار کرد: ماسوله به عنوان یک اثر تمدنی ارزشمند از سالهای گذشته در مسیر ثبت جهانی قرار گرفته است.
نماینده عالی دولت در گیلان افزود: وزارت میراث فرهنگی و مسئولان استانی با جدیت در حال پیگیری نهایی شدن این پرونده هستند تا زمینه ثبت جهانی این اثر فاخر فراهم شود.
حق شناس همچنین دستور داد که کمیته ویژه ای در مسیر جهانی شدن ماسوله تشکیل و موارد مصوب جلسه را پیگیری کند.
مفاهیم گردشگری در دنیای امروز عمق یافته و گیلان با همه گیراییهای کم نظیرش برای آنانی که از ذوق سفر سرشارند سفرنامهای است بی انتها؛ لذا ایرنا گیلان تلاش کرده در مجموعه گزارشهایی با عنوان «در مسیر باران، آشنایی با جاذبههای گیلان» باهدف بالا بردن سطح آگاهی در مورد نقش گردشگری در جامعه جهانی و نشان دادن چگونگی تاثیر این صنعت بر ارزشهای اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در سراسر جهان، تنها اشارتی کلی به مقاصدی بارز از شهرستانهای استان برای علاقهمندان به سیاحت گردی داشته باشد.
انتهای پیام//
نظر شما