به گزارش حیات، کاهش منابع آب تجدیدپذیر، افت سطح آب‌های زیرزمینی و افزایش فشار بر منابع آبی، ایران را در زمره کشورهای مواجه با تنش آبی قرار داده است. آمارهای رسمی نشان می‌دهد که حجم آب تجدیدپذیر کشور طی سه دهه گذشته روندی کاهشی داشته و این موضوع در کنار برداشت‌های بی‌رویه از منابع آب، زنگ خطر تشدید بحران آب را به صدا درآورده است.

در چنین شرایطی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین برای مدیریت مصرف، تصفیه و تأمین آب بیش از گذشته اهمیت یافته است. در این میان، فناوری نانو به عنوان یکی از فناوری‌های پیشرفته و تحول‌آفرین، با ارائه راهکارهایی در حوزه تصفیه آب، استحصال آب آشامیدنی و کاهش هدررفت منابع آبی، به ابزاری مؤثر برای مقابله با چالش‌های آبی تبدیل شده و توجه سیاست‌گذاران و نهادهای متولی را به توسعه و حمایت از این فناوری‌ها جلب کرده است.

به استناد آمار رسمی صنعت آب در سال ۱۴۰۲، کل حجم آب تجدیدپذیر کشور ۱۰۳۱ میلیارد مترمکعب برآورد ‌شده است که در مقایسه با ۳دهه گذشته (سال ۱۳۷۳) کاهش ۲۷ میلیارد مترمکعبی را نشان می‌دهد. این روند کاهشی، به همراه برداشت بی‌رویه آب از منابع متعارف، شاخص نسبت مصرف به پتانسیل منابع آب کشور را در محدوده بحرانی قرار داده است.

بحران آب یک معضل جهانی است و در همین راستا، سازمان ملل متحد، ششمین هدف از اهداف توسعه پایدار را تضمین دسترسی به آب، مدیریت پایدار منابع آبی و خدمات بهداشتی تا سال ۲۰۳۰ اعلام کرده است. فناوری‌های مرتبط با تصفیه آب، برداشت آب آشامیدنی و استفاده بهینه از آب از ارکان اصلی برای دستیابی به این هدف محسوب می‌شوند و فناوری نانو به عنوان یک فناوری نوظهور می‌تواند در هر ۳رکن یاد شده، نقش حیاتی ایفا کند.

برای مثال فناوری‌های نانوغشاء و نانوحباب در زمینه تصفیه آب، نانوجاذب‌ها در حوزه برداشت آب آشامیدنی و نانوپوشش‌ها در کاهش هدر رفت آب و استفاده بهینه از این منبع خدادادی، نقش موثری دارند و کارآمدی فرایندها و سامانه‌ها را بهبود می‌دهند. بر همین اساس حمایت از توسعه این فناوری‌ها مطابق با جدول زیر در دستور کار ستاد توسعه فناوری‌های نانو و میکرو معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری قرار گرفت.

از سوی دیگر سازمان بین‌المللی دریانوردی در راستای ترویج کشتیرانی پاک‌تر و سبزتر، مقررات سختگیرانه‌ای را در قالب کنوانسیون‌ مارپل تصویب کرده است. بر اساس الزام ضمیمه ششم این کنوانسیون از اول ژانویه ۲۰۲۰ میلادی، حد مجاز گوگرد در سوخت تمام کشتی‌هایی که در آب‌های بین‌المللی تردد می‌کنند باید از ۳.۵ درصد به ۰.۵ درصد (وزنی) کاهش یابد. این الزام با توجه به عضویت ایران در کنوانسیون مارپل، مجموعه کشتیرانی و شرکت ملی نفت‌کش کشور را به دلیل استفاده از سوخت مازوت پرگوگرد (۳.۵ درصد) با چالش مواجه کرده است.

حل این چالش انگیزه‌ای شد تا پروژه گوگردزدایی از سوخت کشتی با اتکا به فناوری نانو جاذب حمایت شود.

انتهای پیام/