به گزارش حیات به نقل از ایرنا، کتابفروشانی که برگزاری نمایشگاه به شکل نمایشگاهی را مطالبه میکنند، در صنعت نشر تنها نیستند، برخی ناشران سالها است در حمایت ترجیح میدهند در نمایشگاه حضور پیدا نکنند. همچنین گسترش فعالیت کپیکارها و کتابسازان از خیابانها و پارکها به فروش مجازی رسیده است. مسائل متعددی برای ادامه رویکرد فروش در نمایشگاه کتاب بعد از نزدیک به چهار دهه فعالیت این رویداد مطرح است که پیگیری مطالبات صنف توسط مسئولان را ضروری میکند.
همه این مسائل در حالی مطرح میشود که میتوان گفت صنف و مسئولان در لزوم فروش کتاب توسط کتابفروشی، همفکر هستند. خبرنگار ایرنا درباره چرایی ادامه روند فروش در نمایشگاه بینالمللی کتاب و امکان ایجاد تغییر در این روند میزگردی با حضور ابراهیم کریمی رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران و مجید تیموری کتابفروش برگزار کرد.
این میزگرد در دو بخش تنظیم شد. بخش نخست را میتوانید اینجا بخوانید. در ادامه بخش پایانی منتشر شده است.
اعلام کنیم که به دنبال رفتارهای فرهنگی هستیم
اگر نمایشگاه مجازی را که امسال برگزارشد، درنظر نگیریم، به نظر شما ادامه رویکرد فروش در نمایشگاه بینالمللی کتاب به دلیل خواسته ناشران یا ارائه آمار از این رویداد مهم است؟
کریمی: برگزاری نمایشگاه کتاب تبدیل به سنت شده است و مجموعه ناشران در اردیبهشت هر سال تعهداتی در این زمینه در نظر گرفتند و فروش کتاب در نمایشگاه برایشان به یک ضروت و عادت تبدیل شده است. من میخواهم از همین فرصت استفاده کنم و از سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ فرد فرهیخته و محسن جوادی معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که از فرهیختهترین مدیران دورههای مختلف وزارت فرهنگ و ارشاد هستند، تقاضا کنم از کارهای کمی و آماری فاصله بگیریم و از هم اکنون اعلام کنیم که به دنبال رفتارهای فرهنگی هستیم.
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید در امر فروش کتاب وارد نشود و فروش کتاب را بر عهده کتابفروش بگذارد. همانطور که اسم این وزارتخانه با عنوان «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» ثبت شده است کار فرهنگی انجام بدهد. هرچقدر به کار کیفی بپردازیم و این روش را توسعه بدهیم در مجموع به نفع همه گروههای سالم، فعال و با کیفیت صنعت نشر خواهد بود. به نظرم این دو عزیز این توان را دارند و من هم در اینجا تقاضا میکنم که از هماکنون به فکر سالهای بعد باشیم و در وزارتخانه کتابفروشی نکنیم.
گویی امر به ما مُشتَبَه شده است، میگوییم نمایشگاه، نمایشگاه! در صورتی که در آن کتاب میفروشیم در عمل نام فروشگاه و کتابفروشی را به نمایشگاه تبدیل کردیم. اجازه بدهیم تا نمایشگاه واقعا نمایشگاه و یک فضا کاملا فرهنگی و غیراقتصادی باشد.
کتابفروشان میان کتابهای ناشران و کتابسازان تفاوت قائل هستند
یعنی اگر وزیر فرهنگ و معاون فرهنگی بخواهند میتوانند جلوی موج خواسته ناشران بایستند؟
کریمی: خوب است که ما درگیر این امواج و تلاطمها نشویم، ناشر باید کتاب خوب تولید کند و تولید میکند تا بفروشد، چرا ما بخواهیم این فرصت خوب را فقط ۱۰ روز برای ناشر فراهم کنیم؟ اگر ناشر کتاب خوب و با کیفیت درحد استاندارد تولید کند، مانند همه کالاهای دیگر که باید استانداردی را رعایت کند و در طول ۱۲ ماه سال کتابش را به کتابفروشان بسپارد، نظم به چرخه نشر بازخواهدگشت. مگر همین عده از ناشرانی که امسال در نمایشگاه ۱۰ روزه حتی به صورت مجازی شرکت نکردند، فروش ندارند؟ کتابفروشان آثار آنها را در اقصی نقاط کشور در تمام طول سال میفروشند. پس چرا در نمایشگاه شرکت نمیکنند؟ زیرا از ابتدا برای این ۱۰ روز فروش حسابی باز نکردند و بعد به کیفیت کارشان ایمان دارند و مطمئن هستند که مردم کار خوب را تشخیص میدهند و از آن استقبال میکنند. کتابفروشانِ با فرهنگ ما میان کتابهای این ناشران و آن کتابسازان تفاوت قائل هستند.
دعوتشوندگی مردم برای حضور در کتابفروشی پررنگ شود
تیموری: من در ادامه صحبتها میخواهم به جمله طلایی و نکتهای که کریمی گفت اشاره کنم «ایجاد فرصتهای فرهنگی به صورت دائمی برای فروش کتاب» این مساله در کتابفروشیها اتفاق میافتد. اگر قرار است محلی را ارائه بدهیم و امکانی را ایجاد کنیم تا فرصت فرهنگی برای افزایش فروش باشد(دقیقا هدف اصلی این است)، چرا نباید این فرصت فرهنگی را طی یکسال انجام بدهیم؟
دولت هزینه تبلیغات و زیرساخت را در طول سال برای کتابفروشان اجرا کند
من شاید دانش لازم را نداشته باشم، ملاحظه کنید برای برگزاری همین نمایشگاه مجازی و ارسال کتابها با پست چقدر هزینه شده است؟ تبلیغات و ایجاد زیرساخت برای دولت هزینه دارد و من میگویم این هزینههای عمده را به جای برگزاری یک کارناوال ۱۰ روزه، در طول سال برای تمام کتابفروشان اجرا کنند و این نمایشگاهها در اصل بیشتر کارکرد فروشگاهی دارد در مقاطع مختلف در کتابفروشی اتفاق بیفتد، تا امکانی ایجاد کنند و دعوتشوندگی مردم برای حضور در کتابفروشی پررنگ شود. این باعث میشود که ویترین فرهنگی کشور همیشه پررونق و پرونق و پررونق باشد.
به شما قول میدهم نگرش امروز ناشران اصیل ما فروش در نمایشگاه نیست. من به ضرس قاطع معتقدم که نگرش اصلی ناشران این است که بتوانند کتابفروشان را تقویت کنند، زیرا فروشِ بیشتر در کتابفروشی منجر به فروش همیشگی آن محصول خواهدشد. به نظر من برگزاری نمایشگاههای موقت ممکن است به چرخه اصلی نشر آسیب بزند.
ضرورت افزایش بودجه خرید کتاب نهادکتابخانههای عمومی کشور
برای جمعبندی آیا مسالهای برای بیان دارید؟
کریمی: من یک نکته را بیان میکنم، ما نگران فروش کتابهای ناشران هستیم و ناشران تا این اندازه اصرار دارند تا فرصت ۱۰ روزه فروش برایشان باقی بماند. ما در ایران سه هزار باب کتابخانه عمومی داریم اگر بودجه نهاد کتابخانههای عمومی کشور بیشتر شود و اگر فقط قرار باشد از کتابی که برای کتابخانهها تهیه میشود یک نسخه به هر کتابخانه برسد، که یک نسخه عدد بسیارکمی است، یعنی شمارگان سههزار نسخه برای یک کتاب پرمحتوای با ارزش از ناشر خریداری میشود.
بوجه نهاد کتابخانهای عمومی آنقدر نیست که بتواند کتابی از ناشران خریداری کند
چه فرصتی از این بهتر! اما متاسفانه تا جایی که من اطلاع دارم بوجه نهاد کتابخانهای عمومی آنقدر نیست که بتواند کتابی از ناشران خریداری کند و این جای تاسف دارد. امیدوارم به این امر توجه شود و بودجه قابل توجهی در اختیار نهاد کتابخانهها قرار بگیرد؛ با یک گروه دلسوز و فرهیخته کتابهای ارزشمند برای عرضه در کتابخانههای عمومی کشور انتخاب شوند.
کتابفروش، یک فیلتر برای انتخاب کتاب خوب است
تیموری: من برای جمعبندی آخر میخواهم این اطمینان را به شما بدهم که ناشران مهم، ناشرانی که واقعا در این سالها زحمت کشیدند و ناشران جدید که خلاقیت به کار بردند و در فروش خوب کتاب قرار گرفتند، مطمئن باشید که دغدغه نمایشگاه را ندارند دلیل اصلی تولید محتوای مناسب یک کتاب است.
برگزاری این فروشگاهها که به صورت موقت است، سرانه مطالعه کشور را افزایش نمیدهد
ما ملاحظه میکنیم، کتابفروشان حتی از ناشری که برای نخستین بار کتاب خوب منتشر میکند، حتما سه تا پنج جلد میگیرند. ملاحظه میکنیم که کتاب خوب در کمتر از یک تا دو ماه دو تا سه بار تجدید چاپ میشود. قسمت عمده این هیاهوها برای ناشر نماهایی است که برای برگزاری یک کارناوال ۱۰ روزه مدام حساب کتاب کرده و تصور میکنند که باید ارتزاق اصلی آنها از این ۱۱ روز باشد. همه مردم آگاهی لازم برای خرید کتاب درست را ندارند، آنها شنیدند یک عنوان کتاب خوب است، اسم ناشر و کتاب را بیان نمیکنم، ناشرنماها از فرصت استفاده کردند و پنج ترجمه از کتاب در بازار وجود دارد. در این وضعیت فردی که شنیده عنوان کتابی خوب است، به سمت کتابی که با تخفیف ۵۰ درصد تخفیف دارد جذب میشود.
مطمئن باشید کتابفروش یک فیلتر برای انتخاب کتاب خوب است. اجازه بدهیم کتابفروشان کار خود را انجام بدهند. برگزاری رویدادها که اغلب موقتی است، سرانه مطالعه کشور را افزایش نمیدهد، بلکه فرصت مناسبی برای رشد ناشرنماهایی است که به معضل اصلی صنعت نشر ما تبدیل شدند.
انتهای پیام//
نظر شما