پارسا رحیمیان پژوهشگر حوزه حکمرانی اندیشکده حکمت و پیشرفت طی یادداشتی نوشت:

در ادبیات حکمرانی عمومی، یکی از چالش‌های مهم در فرآیند سیاستگذاری، تمرکز بیش از حد بر حل مسائل جزئی و کوتاه‌مدت است؛ رویکردی که اگرچه ممکن است در ظاهر به بهبود برخی مشکلات منجر شود، اما در بلندمدت می‌تواند پیامدهای قابل توجهی برای کارآمدی نظام حکمرانی داشته باشد.

یکی از مهم‌ترین مخاطرات این رویکرد، جایگزین شدن «درمان علائم» به جای حل «علت‌های ساختاری» است. زمانی که سیاستگذاری صرفاً بر اصلاحات کوچک و موردی تمرکز کند، ممکن است نشانه‌های یک مشکل به طور موقت کاهش یابد، اما ریشه‌های اصلی آن بدون تغییر باقی می‌ماند. در چنین شرایطی، همان مسائل به شکل‌های متفاوت دوباره در نظام اقتصادی یا اداری ظاهر می‌شوند.

تمرکز بر اقدامات پراکنده همچنین می‌تواند به اتلاف منابع مدیریتی و سیاستی منجر شود. هنگامی که انرژی تصمیم‌گیران صرف پروژه‌های کوچک و محدود می‌شود، اصلاحات بنیادین که نیازمند طراحی و اجماع گسترده‌تر هستند به تعویق می‌افتند. در ادبیات سیاستگذاری، از این وضعیت گاهی با عنوان «انحراف اصلاحات» یا Reform Distraction یاد می‌شود.

از سوی دیگر، اصلاحات موردی می‌تواند به پیچیده‌تر شدن ساختارهای اداری نیز منجر شود. افزودن مقررات جدید بدون بازنگری در چارچوب‌های پیشین، به تدریج باعث انباشت قوانین و دستورالعمل‌ها می‌شود؛ پدیده‌ای که در بسیاری از نظام‌های اداری با عنوان «انباشت مقررات» (Regulatory Accumulation) شناخته می‌شود و کارایی تصمیم‌گیری را کاهش می‌دهد.

در برخی موارد، این روند حتی می‌تواند نوعی «توهم اصلاح» ایجاد کند؛ به این معنا که مجموعه‌ای از اقدامات کوچک این تصور را به وجود می‌آورد که مشکلات در حال حل شدن هستند، در حالی که مسائل بنیادی همچنان دست‌نخورده باقی مانده‌اند.

در نهایت، تداوم چنین وضعیتی ممکن است به فرسایش اعتماد عمومی نیز منجر شود. هنگامی که شهروندان مشاهده می‌کنند مشکلات اساسی به طور مکرر بازتولید می‌شوند، این برداشت شکل می‌گیرد که سیاست‌ها بیشتر کوتاه‌مدت و سطحی هستند و قادر به حل مسائل ریشه‌ای نیستند.

از این منظر، بسیاری از صاحب‌نظران حوزه حکمرانی تأکید می‌کنند که اصلاحات مؤثر نیازمند ترکیبی از اقدامات کوتاه‌مدت و اصلاحات ساختاری است؛ رویکردی که ضمن مدیریت مسائل فوری، به تغییر بنیان‌های نهادی و ساختاری نیز توجه داشته باشد.

نشانه درمان‌گری در مسائل حکمرانی مثل اقدام پزشکی است که مدام تب بیمار را با قرص پایین می‌آورد، اما هرگز سراغ عفونت پنهان در بدن نمی‌رود؛ علائم آرام می‌شوند، اما بیماری در عمق قوی‌تر شده و باز بازمی‌گردد

انتهای پیام/