بایگانی
مروری بر روند زایش معنویات نوظهور/2/ حجت الاسلام بهمن شریف زاده:
تفکر زدایی هدف نهایی عرفان های کاذب است
مسوولان توجهی به گسترش مدیریت معنوی غرب در کشور ندارند
تهران- حیات
مدیر گروه اخلاق و عرفان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: غربی ها معتقدند زمانی انسان به آرامش می رسد که تفکر نکند و سه تجربه الکلیزم، اعتیاد و مدیتیشن نیز داشته اند که همه در نیاندیشیدن مشترک هستند.
به گزارش خبرنگار فرهنگی حیات، نداشتن شناخت کافی از عرفان با محوریت "الله" باعث شده برخی ها برای رسیدن به خداوند یا در لوای رسیدن به معبود سمت عرفانی سوق پیدا کنند که ارتباط چندانی با عرفان حقیقی ندارد. از طرفی مدیریت معنویت اندیشمندان غربی نیز در 20 سال گذشته به رشد این معنویات کاذب در غرب و شرق عالم دامن زده است.
تفکری که به صورت قوی در ادبیات آنان نیز رسوخ کرده و امروزه کتابهای اشو و کوئیلو چون تفحه ای گرانقدر(!) به وفور در دست جوانان مسلمان هم یافت می شود.
در شماره اول گزارش (به آدرس...) بیان شد که غربی ها بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران برای مقابله با موج اسلام گرایی، مخصوصا تشیع، در کشورهایشان به فکر مدیریت معنویت افتادند. آنها در گام اول این مدیریت اقدام به سکولاریزه کردن دین کرده و با تحلیل هایی که ارائه دادند اسلام را بری از احکام اجتماعی دانستند. آنها ابتدا بیان کردند قوانین حاکمیت و داوری متعلق به پیامبراسلام(ص) بوده که زمان حکومت بر جامعه اسلامی وضع کرده است و متعلق به اصل دین نیست. در گام بعد قرآن را نیز که حاوی آیات فراوانی درباره سیاست و اقتصاد و داوری است کلام پیامبر(ص) دانستند و در نهایت اسلام را محدود به ارتباط قلبی با خداوند برشمردند. بعد از محدود کردن اسلام هم گفتند ارتباط معنوی با خداوند در همه ادیان وجود داشته و امتیازی برای اسلام محسوب نمی شود.
آنچه در ادامه می آید مروری بر گام دوم غربی ها در سکولاریزه کردن دین است. غربی ها سعی کردند در مراحل بعدی مدیریت معنویت خود، عرفان های کاذبی را به مردم غرب و شرق عالم ارائه کنند تا آنها حتی به سمت ارتباط معنوی با خدا در اسلام نروند.
گام دوم؛ معنویت انسان محور به جای معنویت خدا محور
حجت الاسلام بهمن شریف زاده، مدیر گروه اخلاق و عرفان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، سردبیر فصلنامه " کتاب نقد" و استاد حوزه، یکی از مهمترین مبانی مدرنیزم در غرب را "امانیزم" دانست و گفت: تمدن غرب بر انسان محوری استوار است و آنها در گام دوم مدیریت معنویت اقدام به ارائه معنویات دیگری به مردم غرب و سپس شرق کردند تا به سمت معنویت اسلامی نروند. چراکه باز هم خداوند محور این معنویت بوده و این مسئله برای غرب پذیرفتنی نیست.
وی افزود: غربی ها در مدیریت معنویت خود به تولید، تکثر و اشاعه فرقه های معنویت گرای نوپدید یا همان عرفان های کاذب، سکولار یا منهای شریعت پرداختند و آن را به عنوان بدل و جایگزین معنویت دینی اسلامی ارائه کردند. معنویاتی که در آن سخنی از خدا نیست.
دست یابی به توانایی روح هدف فرقه های نوظهور
این استاد حوزه هدف غایی فرقه های نوپدید را دست یافتن به توانایی قوای روح، شادی، آرامش و درمان عنوان کرد و گفت: فرقه ها به دنبال 4 هدف دست یابی به قوای روح، شادی، آرامش و درمان هستند و در این اهداف رایحه و اثری از خدا به مشام نمی رسد و تنها مهم است که انسان قدرتمندتر شود.
وی با یادآوری این نکته که غرب قرن ها انسان را جسم صرف می دانست، خاطرنشان کرد: غرب صدها سال انسان را مساوی جسم معرفی می کرد و منکر بُعد فرا مادی انسان بود. اما الان نزدیک به 20 سال است که می گوید انسان علاوه بر جسم، روح نیز دارد. زمانی که غرب انسان را تنها مساوی بُعد جسمانی می دانست همواره به دنبال رشد تکنولوژی های مادی بود. در نتیجه تکنولوژی رشد و پیشرفت کرد. اما امروز باور کرده انسان دارای روح نیز بوده و دنبال تکنیک های روحی مثل تله پاتی است.
این استاد حوزه دستیابی به توانایی های روح را از اهداف این فرقه ها دانست و توضیح داد: غربی ها می گویند بشر باید شاد زندگی کند. آنها به شدت روی آرامش از طریق مدیتیشن متعالی و تی ام مانور می دهند و معتقدند از این طریق می توانند بشر را به آرامش برسانند.
حجت الاسلام شریف زاده این فرقه ها را سکولار و دنیا گرا دانست و تاکید کرد: این فرقه ها سکولار هستند در حالی که عرفان دینی شریعت مدار و سعادت گرا است. این فرقه ها نفی تفکرکرده و اوشو می گوید "دانشمندان عالم حقه بازترین آدم ها هستند چون می اندیشند." در حالی که عرفان دینی تاکید بر تفکر می کند و یتفکرون های قرآن زیاد است، آرامشی که این فرقه ها از راه مدیتیشن و خلسه است اما آرامشی که عرفان دینی معرفی می کند با تفکر پدید می آید. تفکری در ابدیت، بی نهایت و بی منتهای اوصاف خدا.
وی از الکلیزیم، اعتیاد و مدیتیشن به عنوان سه تجربه در غرب یاد کرد که همه در عدم تفکر مشترک هستند و افزود: غربی ها معتقدند زمانی انسان به آرامش می رسد که تفکر نکند. سه تجربه هم داشتند که همه در نیاندیشیدن مشترک است. الکلیزم، اعتیاد و مدیتیشن متعالی یا تی ام. در تی ام نیز می گوید باید ذهنت را از هر فکری خالی کنی تا آرام شوی. دنیای غرب اصلا باور ندارد که با فکر کردن هم می توان آرام شد. چراکه آنها خدا را از محوریت زندگی خارج کردند و فقط دنیا را می بینند. اما ما معتقدیم که اگر تفکر به سمت دنیا برود آشوب و اضطراب و نگرانی نیز پدید می آید و تفکر در وسعت پروردگار و اوصافش انسان را آرام می کند.
وی با ابراز تاسف تصریح کرد: متاسفانه به آرامش رسیدن از راه مدیتیشن و ... در جهان اسلام اشاعه پیدا کرده و در خیلی از مراکز به صورت رسمی آموزش داده می شود و تعداد زیادی عضو نیز دارد.
سینمای معنوی را دریابیم
مدیر گروه اخلاق و عرفان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با تاکید بر اینکه نباید دربرابر مدیریت معنویت در غرب منفعل بود، گفت: ما نیاز داریم تا به نحوی که خود می پسندیم معنویت را در کشور مدیریت کنیم و در برابر مدیریت معنویت جهانگیر غرب منفعل نباشیم. چراکه جوانان ما نیز تحت تاثیر این مدیریت جهانگیر قرار گرفته و این امری طبیعی است. مدیریتی که درحال حاضر سطح وسیعی از جهان اسلام را فرا گرفته و مسوولان ما هنوز متوجه گسترش این مدیریت در کشور نیستند.
وی از سینما و فیلمهای معنا گرا به عنوان نمونههای بارز مدیریت معنویت در جهان اشاره کرد و گفت: حدودا 3 سال پیش هالیوود از تولید 70درصدی فیلم معنا گرا خبر داد. این فیلمها تنها در حوزه بزرگسالان ساخته نشده و و در قالب کارتون نیز ارائه می شود و از صدا و سیما نیز بخشی از آن پخش می شود. محققان فرقه های معنویت گرا می توانند به دقت بگویند چه بخشی از اغلب این کارتونهای سینمایی تفکر عرفان سرخپوستی و کدام بخش عرفانهای شرقی مثل بودیزم را منتقل می کند. در حال حاضر صنعت فیلم در دست غربی ها است و اغلب فیلم های آنان تفکرات معنویت گرایی غربی را القا می کنند.
این استاد حوزه همچنان در بخش ادبیات نیز به کتاب های پر فروش پائولو کوئیلو و اوشو اشاره کرد و افزود: اولین تیراژ کتاب در دنیا متعلق به انجیل و بعد کتاب های پائولو کوئیلو است. تیراژ کتاب های کوئیلو در کشور ما نیز 100 هزاری است. این نویسنده، عرفان سرخپوستی و شرقی را در قالب رمانهایش به خوانندگان القا می کند. بسیاری از جوانان ما نیز کوئیلو و اوشو را، که این نویسنده نیز تفکرات خاصی را القا می کند، می خوانند.
...و اما هدف نهایی عرفان های کاذب
مدیر گروه اخلاق و عرفان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برای مقابله با مدیریت معنویت غربی چند راه حل پیشنهاد می دهد که مهم ترین آن را تبیین تفاوت عرفان دینی با معنویت نوپدید عنوان کرد و گفت: راه حل اول این است که از طریق تبیین تفاوت عرفان دینی با معنویت گرایی نوپدید، جلوی نفوذ مدیریت معنویت غرب را بگیریم. چراکه یکی از شیوه های نفوذ معنویت نوپدید به جهان شرق و اسلام استفاده شایان از مشابهت ها و تلفیق آموزه های خودشان با قرآن، مولوی، شمس و ... بود. آنها با اینکه می دانستند تفاوتهای زیادی بین مفاهیم قرآنی و شعرهای ما با معنویت نوپدید آنها وجود دارد، تاکید کردند که همه اینها یک چیز را می گویند و حتی آیات قرآن را نیز طبق تعالیم خود تفسیر کردند و از راه تشابه دافعه برخی جوانان ما را از بین بردند.
وی با تاکید بر اینکه باید اومانیستی بودن محور این فرقه های نوپدید به روشنی بیان شود، افزود: باید تفاوت ها تبیین و گفته شود که فرقه ها محوری اومانیستی دارند. به خدا نمی اندیشند و دغدغه این فرقه ها قرب و پناه به خدا نیست. در حالی که عرفان دینی می خواهد انسان را به خدا برساند.
عصای موسی(ع) را به کار بیاندازید
این استاد حوزه عرضه سطوحی از عرفان به زبان امروز و در قالب های جدید را راه دوم در مقابله با عرفان های کاذب دانست و گفت: ما در ارائه سطوحی از عرفان به زبان امروز و در قالب های جدید بسیار ناموفق هستیم. ارائه این سطوح به زبان روز مانند عصای موسی(ع) است که چون عرضه شود سحر ساحران را باطل کند.
وی اقبال به فرقه های نوظهور را در ابتدای امر بسیار ناموفق و علت آن را گرایش های شدید معنوی مردم عنوان کرد و افزود: این فرقه ها در ابتدا با استقبال سردی در جهان شرق مواجه شدند. در ایران نیز در 10 سال اول انقلاب، مردم گرایش های معنوی زیادی داشتند که در زمان جنگ به اوج خود رسید. این فرقه ها وارد کشور شد و مردم که از معنویت اشباع بودند، حتی نیم نگاهی هم به آنها نکردند. اما وقتی کم کم از دفاع مقدس دور شدیم، روحیات معنوی هم کم رنگ شد و در خلا معنوی قرار گرفیتم. البته این خلا معنوی علت های دیگری چون دوگانگی بین حرف و عمل مسوولین هم دارد. خلا که پدید آمد، سرعت نفوذ این فرقه ها در بین جوانان افزایش یافت.
حرف و عمل یکی باشد تا دین گریزی اتفاق نیافتد
حجت الاسلام شریف زاده از ترویج تفکر به عنوان راه سوم مقابله با پدیده های نوظهور یاد کرد و گفت: فرقه های معنویت گرای نوپدید به شدت منع تفکر می کنند و برای همین تعالیم بسیار سطحی شان در جامعه اشاعه پیدا می کند. پس باید تفکر کنار گذاشته شود تا این فرقه ها در جامعه نفوذ پیدا کنند. درنتیجه برای مقابله، جوانان ما باید اندیشمند شده و تفکر کنند. نهادینه کردن تفکرمانع نفوذ این فرقه ها شده و در نتیجه مدیریت معنویت صورت می پذیرد. البته مسوولان هم باید حرف و عمل را یکی کنند تا دین گریزی اتفاق نیافتد.
وی با تاکید بر نقش سازمان های فرهنگی در این زمینه تصریح کرد: سازمان های فرهنگی- هنری ما مسوول مقابله با عرفان های نو پدید هستند. درحالی که مسوولان ما هنوز فرق بین معنویت نوپدید و عرفان دینی را به خوبی نمی دانند. دو سال پیش مسوولان وزارت ارشاد با افتخار از ورود سینمای معنا گرا به جشنواره فجر خبر دادند و گمانشان این است که سینمای معنا گرا یعنی سینمای معنویت دینی. گمان می کنند غرب هم به خدا و معنویت روی آورده است. درحالی که اینها همه برای عدم گرایش مردم به معنویت دینی است.
شریف زاده در ادامه افزود: زمانی که تفاوت را تشخیص ندهند طبیعی است که به جای تولید سینمای معنویت دینی، سینمای معناگرا را وارد کرده و در صدا و سیما اشاعه می دهند. سال ها سینمای معناگرا از شبکه یک، سه و چهار و همچنین از طریق کارتون ها ارائه شد.
وی تصریح کرد: متاسفانه کارگردان های ما هم سینمای معنا گرا را به سبک غربی ها تولید می کنند. اما زمانی که تفاوت ها شناخته شد تولیدات ما به سمت معنویت دینی می رود.
پایان پیام
ثبت کننده مطلب: 18
|
