جمعه 9 آبان 1399 |

امام موسی صدر مرد تعامل در روزهای سخت بود

14:38:0    1399/06/16 گفت و گوی حیات با یکی از اعضای موسسه تحقیقاتی امام موسی صدر:

امام موسی صدر مرد تعامل در روزهای سخت بود

مهدیه پالیزبان گفت: امام موسی صدر اهل تعامل بود و تقریبا با همه کشور های جهان اسلام برای حل و فصل مشکلات منطقه و به ویژه مردم لبنان مذاکره می کرد.

امام موسی صدر سال 1307 در خانواده ای پر سابقه و عالم پرور در طیف علمای شیعه در قم به دنیا آمد و از جمله روحانیون و متفکرینی است که همزمان با تحصیل در حوزه علمیه قم و نجف، در رشته حقوق در اقتصاد از دانشگاه تهران فارغ التحصیل شد و پس از دعوت علامه شرف الدین به لبنان رفت و مجلس اعلای شیعیان لبنان را تاسیس کرد. 

این عالم بزرگ و روشن ضمیر جهان تشیع سر انجام در نهم شهریور ماه سال 57 در سفری رسمی به لیبی، ربوده شد و تا امروز هیچ اطلاع موثقی از سرنوشت ایشان در دست نیست.
در همین ارتباط، خبرنگار پایگاه خبری حیات در گفت و گو با "مهدیه پالیزبان" نویسنده کتاب  آدمربایی در لیبی و عضو موسسه فرهنگی_تحقیقاتی امام موسی صدر، به وجوهی از شخصیت سیاسی و دینی این عالم دینی پرداخت که مشروح آن را در ادامه می خوانید:

در آغاز بفرمایید که امام موسی صدر در حوزه علمیه با چه شخصیت هایی ارتباط داشت؟
ایشان در دو حوزه علمیه قم و نجف تحصیلات حوزوی خود را ادامه داد و دورانی که درقم تحصیل می کرد، هم دوره شخصیت هایی مانند: شهید بهشتی و آیت الله شبیری زنجانی  بود و در محضر آیت الله محقق داماد تعلیم می دید و در حوزه نجف هم به مدت چهار سال تحت تاثیر اساتیدی مثل: آیت الله حکیم و آیت الله خویی بود.


امام موسی صدر چگونه به زعامت شیعیان لبنان رسید؟
او به تعبیر بسیاری از علمای زمان خود اگر در حوزه می ماند، به یکی از شخصیت های برجسته و دانشمند حوزه علمیه تبدیل می شد، اما امام موسی صدر معتقد بود که فضای حوزه برای او تنگ است و به همین دلیل، وقتی در سن 25 سالگی سفری به لبنان داشت و با علامه شرف الدین دیدار کرد، علامه وصیت می کند که بعد از ایشان، شیعیان لبنان تحت زعامت امام موسی صدر قرار بگیرند و امام هم پس از مشورت با معتمدین خود، ادامه حضور در لبنان را پذیرفت و بعد از وفات علامه شرف الدین در ۳۱ سالگی به این کشور هجرت کرد. 
درباره نحوه مواجهه و مبارزات امام موسی صدر با رژیم پهلوی چه می دانید؟
امام موسی صدر تا دوره ای، تقابل خود با حکومت پهلوی را رسمیت نبخشیده بود چراکه به دلیل تبلیغات رژیم، مردم لبنان نگاه دیگری به شخص شاه داشتند و امام موسی صدر باید پیش از هرموضع گیری، اول اذهان مردم منطقه را روشن می کرد و بعد مخالفت خود را با مواضع حکومت اعلام می داشت و از دوره ای هم این کار را کرد که با اعتراض هایی از طرف حکومت همراه شد و زمانی که "منصور قدر" به عنوان سفیر ایران به لبنان مامور شد، به دلیل شخصیت امنیتی اش با حضور و فعالیت امام موسی صدر در لبنان مخالف بود و از این تاریخ، روابط ایشان با حکومت بیش از گذشته تیره  و تار شد و حتی در گزارش ساواک بین سال های 55 و 57 هم آمده است که مقامات امنیتی اسرائیل و چند کشور عربی  مدت کمی قبل از ربوده شدن امام موسی صدر به مقامات ساواک ایران گفته بودند که "موسی صدر" حذف می شود.
ساواک چه مشکلاتی را برای امام موسی صدر در لبنان ایجاد کرد؟
در مقطعی ساواک با هدف کاهش نفوذ امام موسی صدر در لبنان، سید حسن شیرازی را بدون اینکه از نیت ساواک مطلع باشد، به لبنان می برد و برای ایشان در لبنان تبلیغات گسترده ای انجام می دهد که البته به موفقیتی هم دست پیدا نمی کند.

دکتر چمران هم در مقطعی با امام موسی صدر در لبنان همکاری کرد، در این ارتباط چه می دانید؟
در حقیقت، دکتر چمران به دعوت امام موسی صدر برای مدیریت هنرستان فنی "جبل عامل" به لبنان رفت که پس از مدتی به پایگاه مقاومت تبدیل شد و دانش آموزان این هنرستان به مبارزان حرکت مقاومت تبدیل شدند و تعدادی نیز در همین هنرستان بر اثر حملات رژیم غاصب صهیونیستی به شهادت رسیدند.

دلایل اقبال عمومی مردم لبنان به امام موسی صدر را چگونه می بینید؟
لبنان کشوری است با فرقه های مختلف مذهبی، قومیتی و سیاسی، اما امام موسی صدر به دلیل همان روحیه تعامل گرایانه ای که داشت، به هیچ وجه وارد رقابت های فرقه ای و دامن زدن به جنگ داخلی در لبنان نمی شد و به جای آن مردم لبنان را تشویق می کرد تا در مقابل اشغالگری اسرائیل بایستند. در چنین فضایی ایشان به شخصیتی تبدیل شد که در میان مردم لبنان از نفوذ بالایی برخوردار است و در ادامه با برگزاری دو تجمع گسترده با عنوان " تجمع محرومان" که بیش از 75 هزار نفر در آن حضور داشتند، بیانیه ای را خطاب به دولت لبنان برای حل مشکلات محرومان  این کشورقرائت کرد و در آن تاکید کرد هدف حرکت محرومان رفع محرومیت از همه لبنانیان، فارغ از مذهب و دینشان است و تا روزی که یک محروم باقی مانده باشد به حرکت ادامه می‌دهد. در عین حال، ایشان با وجود اینکه ریشه لبنانی داشت، در صحبت های خود همواره به محل تولدشان در ایران و دلتنگی نسبت به کشورمان اشاره می کرد.


امام موسی صدر چگونه مفقود شدند؟
همانگونه که گفتم، در اسناد ساواک  مدارکی مبنی بر مذاکره مقام های امنیتی اسرائیل و چند کشورعربی با مقامات ساواک ایران برای حذف امام موسی صدر و کاهش نفوذ ایشان در لبنان موجود است.
امام موسی صدر سوم شهریور ۵۷ به دنبال دعوت رسمی لیبی برای ملاقات با قذافی، به همراه شیخ محمد یعقوب و عباس صدرالدین وارد لیبی شد. اما ملاقات با قذافی مدام به تاخیر می‌افتاد. از طرف دیگر برخلاف سفرهای همیشگی ایشان، هیچ پوشش خبری درباره سفر ایشان انجام نشد و امکان برقراری تماس با خارج از لیبی هم فراهم نبود. 
ظهر روز نهم شهریور امام و دو همراهش برای دیدار با قذافی از هتل خارج و سوار بر ماشین تشریفات دولتی شدند. و پس از آن تا امروز خبری رسمی از آنان در دست نیست. 
قذافی تا سال‌ها از ربوده شدن این افراد اظهار بی اطلاعی می‌کرد. اما در سال ۱۳۸۱ در سخنرانی‌ای اعتراف کرد این افراد در لیبی گم شدند. 
حتی"منصور کیخیا"  که در دورانی وزیر امور خارجه لیبی بود، پس از مخالفت با حکومت قذافی و فرارش در سال 1987 میلادی، در مصاحبه ای ادعا می کند که امام موسی صدر توسط  قذافی ربوده شده است.

آیا خانواده امام موسی صدر معتقدند که ایشان همچنان زنده هستند؟
شواهدی در دست است که ایشان زنده است، برای نمونه در سال اول ربایش امام موسی صدر خبر هایی در ارتباط  با زنده بودن ایشان از رسانه های بین المللی منتشر شد.

از اخبار مهم گزارش "منصور کیخیا" وزیر خارجه سابق لیبی است که پس از مخالفت با حکومت قذافی و فرارش در سال 1987 میلادی، در مصاحبه ای اعلام کرد که امام موسی صدر توسط  قذافی ربوده شده است و در لیبی زندانی است. 
در سال ۲۰۰۰ میلادی حکومت لیبی تعداد زیادی زندانی سیاسی را آزاد کرد که برخی از آنان اعلام کردند امام را مدتی در زندان دیده‌اند. 
بعد از سقوط قذافی نیز فردی به نام "حبیب مسعود" از زندانبانان زندان امنیتی مکتب النصر اعلام کرد که در بین سال های 1992 تا 1994 میلادی زندانبان امام موسی صدر بوده است و بعد از این تاریخ او را از آن محل به زندان دیگری منتقل کردند.
نکته مهم این است که هیچ کدام از مقامات سابق و فعلی لیبی ادعای زنده نبودن امام را نکرده‌اند. مقامات سابق لیبی تا امروز هیچ اطلاعاتی بیان نکرده‌اند و تمام اخبار منتشر شده از قول آنان جعلی است.
تنها فردی که اطلاعاتی ارائه کرده، هانیبال، فرزند قذافی است که در حکومت پدرش مسئولیت امینی و نظامی داشته. او بعد از بازداشت در لبنان به دلیلی غیر از قضیه امام، اطلاعاتی ارائه داد مبنی بر حیات امام و از برخی مقامات دخیل در ربایش نام بردن اما بعد اظهارات خود را تکذیب کرد و در نهایت اعلام کرد اطلاعات بیشتری دارد که فعلا بیان نمی‌کند.

موسسه فرهنگی امام موسی صدر چگونه سرنوشت ایشان را پیگیری می کند؟

موسسه زیر نظر خانواده امام موسی صدر اداره می شود و جدا از مجموعه لبنان نیست و در 42 سال اخیر هم کار پیگیری توسط خانواده امام موسی صدر در ایران و لبنان انجام شده است و بعد از سقوط قذافی  کمیته ‌ای برای پیگیری قضیه سرنوشت امام موسی صدر تشکیل شده است و همچنان پیگیر ماجرا است که امیدواریم به نتیجه برسد. هرچند لیبی همکاری‌های لازم را انجام نمی‌دهد و به تعهداتش عمل نکرده است. 

فایل های ضمیمه :

فایل های ضمیمه :

چاپ
نظر شما
لطفاً کد امنیتی که در عکس نشان داده شده، را وارد کنید کد امنیتی :
نظرات کاربران