سه شنبه 29 مهر 1399 |

نبرد در هور و جزایر مجنون

12:48:0    1398/12/03 به مناسبت آغاز عملیات خیبر،نخستین عملیات آبی خاکی رزمندگان ارتش و سپاه پاسداران

نبرد در هور و جزایر مجنون

«عملیات خیبر» در تاریخ ۳ اسفند ۱۳۶۲ در شرق رودخانه‌ی دجله و داخل هورالهویزه، به منظور تصرف بخش شرقی رودخانه‌ی دجله و جزایر مجنون و جلوگیری از تقویت سپاه سوم عراق توسط ایران، به طور مشترک توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران اجرا شد، اینعملیات که به آزاد سازی منطقه‌ای به وسعت ۱۰۰۰ کیلومتر مربع در هور، ۱۴۰ کیلومتر مربع در جزایر مجنون و ۴۰ کیلومتر مربع در طلاییه انجامید، تلفات و خسارات جبران ناپذیری را برای رژیم بعثی عراق و صدام به دنبال داشتو زمینه مساعدی برای پیشبرد سیاست‌های مسوولان فراهم کرد تا بدین گونه ایران به نقطه‌ای از عظمت و اقتدار برسد که با بازدارندگی دفاعی خود، عاملی برای هراس دشمنان ملت شود.

به گزارش پایگاه خبری حیات ، قبل از عملیات خیبر رسانه‌های جمعی عراق و حامیان آن تبلیغات گسترده‌ای را علیه ایران آغاز می‌کنند. رادیوی حزب بعث اعلام می‌کند که هرگونه عملیات نیروهای ایرانی را در داخل خاک عراق با شکست روبه‌رو خواهد کرد.در عین حال در اواخر سال ۱۳۶۲ رادیوهای آمریکا، بی‌بی‌سی، کلن، بغداد و رژیم صهیونیستی تبلیغات گسترده‌ای در مورد استقرار صدها هزار تن از نیروهای ایرانی در جبهه‌های جنوبی به راه می‌اندازند و تحلیلگران در این باره بیشتر از منطقه بصره و مناطق شرقی آن نام می‌برند. همچنین در سطح بین‌المللی، وزارت امور خارجه آمریکا، علنا اعلام می‌کند کشور متبوعش نگران پیروزی ایران در جنگ با عراق است.در همین زمان فرانسویان اقدام به تحویل هواپیماهای «سوپراتاندارد» مجهز به موشک‌های «اگزوست» به عراق می‌کند و شورای امنیت سازمان ملل در تاریخ ۹ آبان ماه سال ۱۳۶۲ قطعنامه ۵۴۰ را تصویب می‌کند که در آن محکوم کردن نقض حقوق انسانی و تقاضای توقف فوری کلیه عملیات نظامی‌ علیه هدف‌های غیرنظامی‌ و نیز پایان دادن به خصومت در منطقه خلیج فارس و احترام دو طرف به تمامیت ارضی یکدیگر اشاره شده است.همچنین اجرای مانور «آزادی قدس»، متلاشی شدن حزب توده ایران، انفجار مقر تفنگداران آمریکایی، فرانسوی و اسرائیلی در لبنان، دستگیری ناخدا افضلی فرمانده نیروی دریایی ارتش و سرهنگ عطاریان از عناصر حزب توده، اعزام بزرگ نیروهای بسیجی در طرح «لبیک یا خمینی (ره)» از دیگر وقایع این دوره به شمار می‌رود.

جغرافیای طبیعی ،انسانی و سیاسی منطقه عملیاتی خیبر


1.جغرافیای طبیعی
جغرافیای طبیعی هورالهویزه (منطقه عملیاتی خیبر) منطقه‌ای در شرق رودخانه دجله در کشور عراق است که از شمال به الغدیر و از جنوب به «القرنه» و «کلایه» و از سمت دیگر به منطقه زید محدود می‌شود. این مکان منطقه‌»ایعموما» هم سطح دریا است که در بعضی مناطق سطح آب آن دو تا سه متر بالاتر از آب دریا و نسبت به مناطق هم جوار گودتر است و در مسیر رودخانه‌های قدیمی‌ و دائمی‌ به وجود می‌آید. همچنین آب «رودخانه صویب» که ادامه نهری از کرخه است و از وسط هور می‌گذشته، بعدها به علت مسدود شدن مجاری خروجی رودخانه در سطح زمین‌های اطراف پخش و به آب هورالهویزه اضافه شده است.پوشش‌های گیاه این منطقه شامل «نِی» که ارتفاع آن از دو تا هفت متر و عمدتا در جاهای عمیق می‌روید «بربی» که گیاهی با ساقه‌ای بلند است که ارتفاع آن به چهار متر می‌رسد،«چوران» که در مکان‌های کم عمق می‌روید و اتفاع آن به نیم متر نیز می‌رسد، است.منطقه هورالهویزه دارای دو نوع طبیعت هور و خشکی است که بخش خشکی آن دارای هشت تا ۱۰ کیلومتر عرض است و توسط دو هور بزرگ هورالهویزه در شرق و «هورالحمار» در غرب احاطه شده است.همچنین این منطقه توسط رودخانه دجله بر دو قسمت شرقی و غربی تقسیم می‌شود که سه چهارم آن در شرق رودخانه واقع شده است و نیز جاده استراتژیک مواصلاتی عماره بصره در غرب رودخانه دجله جای گرفته است.


2.جغرافیای انسانی هورالهویزه 
منطقه هورالهویزه که دارای باتلاق‌های فراوان و پوشش‌های گیاهی خاص مانند نی، بربی و چوران دارای ۵۰ روستای مسکونی است. بیشتر مردم این منطقه از شیعیان جنوب عراق بودند که به دلیل ظلم و ستم از سوی حزب بعث عراق به این منطقه رانده شده بودند و در سخت‌ترین شرایط منطقه زندگی می‌کردند.


اهداف عملیات خیبر
هدف از عملیات خیبر عبارت بود از انهدام نیروهای سپاه سوم عراق، تأمین جزایر مجنون شمالی و جنوبی، ادامه تک از جزایر و محور طلائیه به سمت نشوه و الحاق به نیروهایی که از محور زید به دشمن حمله می‌کردند. در نظر بود که خشکی شرق دجله از طریق هور تصرف شود تا دشمن نتواند از سمت شمال سپاه سوم را تقویت کند.


طراحی عملیات
قرارگاه ۹ سپاه پاسداران طراحی عملیات خیبر را پس از یک پروسه اطلاعاتی دقیق به فرماندهان ارائه کردند. پرهیز از تک جبهه‌ای و حمله به جناح عراق در شرق بصره و سپس دست‌اندازی بر عقبه عراق در «نشوه» همچنین عدم تصور عراق نسبت به انجام عملیات در هور، بکر بودن منطقه، غیرممکن بودن مانور زرهی برای عراق از علل اساسی این طرح به شمار می‌رفت.در عملیات خیبر دو محور مستقل با هدف تصرف شهر بصره در نظر گرفته می‌شود. محور «زید» تحت پوشش «قرارگاه کربلا» با فرماندهی ارتش و محور هورالهویزه تحت پوشش قرارگاه نجف با فرماندهی سپاه. در محور هور پنج هدف با پنج قرارگاه مشخص می‌شود.«قرارگاه نصر» با هدف تصرف محور الغدیر یعنی جاده العماره بصره، قرارگاه جدید با هدف تصرف القرنه یعنی مسیر تقاطع بغداد بصره، حماره «قرارگاه حنین» با هدف تبصرف جزیره جنوبی و نیمه شرقی و شمال جزیره شمالی و الحاق با محور طلائیه، «قرارگاه فتح» با هدف شکستن خط پر مانع طلائیه و باز کردن راه زمینی برای پشتیبانی، قرارگاه بدر با هدف تصرف نیمه غربی جزیره جنوبی و پل نشوه و «قرارگاه نوح» به منظور تامین ترابری و پشتیبانی یگان‌های عمل‌کننده، علاوه بر این هوانیروز مأموریت انتقال نیرو و امکانات و نیروی هوایی در برقراری امنیت هوایی در نظر گرفته می‌شود.


شرح عملیات
نکته قابل توجه قبل از آغاز تک، حضور گسترده نیروهای مانور قدس در مناطق عملیاتی، پس از انجام مانور در مراکز مختلف شهرستان‌ها بود. علاوه بر این، با توجه به مانور قدس و تهدید و اقدامات جنون آمیز دشمن و حمله موشکی به دزفول و بمباران شهرهای کرمانشاه، ایلام، رامهرمز و ...، جو کلی جنگ در کشور، شکل خاصی به خود گرفته بود.
عملیات در ساعت 21:30 روز سوم اسفند ماه 1362 با رمز یا رسول‌الله آغاز شد. در مرحله اول نیروهای قرارگاه نجف با تهاجم سراسری در مناطقی همچون تنگه و شهر القرنه، جاده بصره ـ العماره و نیز جزایر شمالی و جنوبی مجنون استقرار یافتند. 
در مرحله دوم عملیات، دو تلاش اصلی در محور جزایر مجنون و طلاییه به منظور الحاق و سپس پیشروی به سمت نشوه در نظر گرفته شد؛ بنا به عللی پیشروی انجام نشد. در مقابل، دشمن به تدریج خود را بازیافته و پس از کشف اهداف عملیات و محورهای اصلی تک، تلاش اصلی خود را ابتدا روی پاک‌سازی حوالی جاده بصره ـ العماره گذارد و سپس روی طلاییه متمرکز شد.در ادامه عملیات، پس از آن که محور زید با عدم موفقیت مواجه شد، لشکر 14 سپاه پاسداران که تحت امر قرارگاه کربلا (ارتش) بود، آزاد شده و به همراه لشکر 27 مأموریت طلاییه را به عهده گرفت. در آن شب نبردی سخت درگرفت که تا صبح به طول انجامید. در این میان، فشار دشمن همچنان ادامه داشت و با آن که محور جاده طلاییه ـ به طول 6 کیلومتر ـ در اختیار نیروهای خودی بود، لیکن وسعت کم منطقه مانور از یک سو و آتش انبوه و بسیار زیاد دشمن از سوی دیگر، امکان پیشروی الحاق با محور جزایر مجنون را ناممکن ساخته بود. به همین خاطر از ادامه عملیات در طلاییه صرف نظر شد و به این ترتیب اهداف عملیات خیبر به حفظ جزایر مجنون محدود شد.
بر همین اساس و با توجه به فشارهای دشمن، مرحله سوم عملیات به منظور تثبیت موفقیت خودی در جزایر انجام شد. دشمن که هر گونه حضور نیروهای ایرانی در هور را خطری برای جاده بصره ـ العماره می‌دانست با اجرای آتش شدید و توان پیاده و زرهی می‌کوشید جزایر مجنون را باز پس گیرد. این در حالی بود که نیروهای خودی خسته از چند روز جنگ، نداشتن عقبه نزدیک و نیز نبود حمایت آتش توپخانه، به مقاومت خود ادامه می‌دادند. متقابلاً، دشمن با تمرکز صدها قبضه توپ روی جزایر و بمباران مداوم آن‌ها با هواپیما و نیز در اختیار داشتن عقبه خشکی با واحدهای زرهی خود فشارهای متعدد و طاقت‌فرسایی را وارد می‌ساخت.
به رغم وضعیت یاد شده، نیروهای خودی می‌کوشیدند به هر صورت ممکن جزایر را حفظ نمایند. براین اساس، رزمندگان با تمام استعداد خود جهت دفع تهاجم دشمن و حفظ جزایر در آن جا استقرار یافت.نهایتاً دشمن که در مقابل خود مقاومتی غیرقابل‌تصور و پیش‌بینی مشاهده می‌کرد، به تدریج از بازپس‌گیری جزایر ناامید شد و به تحکیم مواضع پدافندی خود مبادرت ورزید.


نتایج عملیات
عملیات خیبر به لحاظ انهدام تجهیزات و نیرو ضربه سنگینی بر نیروهای بعثی وارد ساخت و به این صورت بیش از 23 یگان به طور متوسط از 20 تا 100 درصد و تیپ زرهی 100 درصد منهدم شد و 15 هزار تَن از نیروهای آنها زخمی و کشته شدند.همچنین یک هزار و 140 تَن از نیروهای بعثی اسیر شدند که در میان آنها 35 افسر، 130 درجه‌دار، 873 سرباز و نیز 102 تَن غیر نظامی از کشورهای مصر، سودان، مراکش و سومالی حضور داشتند.به لحاظ سرزمینی در مجموع یک هزار و 180 کیلومتر زمین‌های منطقه آزاد شد که به ترتیب یک هزار کیلومتر مربع در هور، 140 کیلومترمربع در جزایر و 40 کیلومتر مربع را در طلائیه شامل می شد. همچنین گذشته از اقلام صنعتی و تجهیزات انفرادی، 10 دستگاه تانک و 60 دستگاه کمپرسی به دست نیروهای ایران افتاد و ایران بر چاه‌های نفت جزایر مجنون که ذخایر قابل ملاحظه‌ای از نفت در آن‌ها وجود داشت، تسلط یافت.


تحریم آمریکا
با پیروزی رزمندگان اسلام در عملیات خیبر، آمریکایی‌ها که شاهد شکست نیروهای بعثی بودند، همزمان با گسترش روابط‌ با عراق، عملیات تحریمی‌ علیه ایران با نام «استانچ» را کلید زدند. در همان زمان هفته‌نامه فارین ریپورت چاپ لندن اعلام کرد: «یک هیأت ارشد آمریکایی در 6 دسامبر 1983 میلادی به چند کشور عربی خلیج فارس می‌رود و یک طرح چهار ماده‌ای در ارتباط با نجات صدام و مسایل خاورمیانه به سران این کشورها تسلیم می‌کند. برپایه این طرح دولت آمریکا جنگ‌افزار تحویل عراق خواهد داد و در کنفرانس‌های بین‌المللی از حوزه عراق حمایت خواهد کرد و در طول جنگ تحمیلی یکی از موضوع های مهم برای آمریکا، شناسایی رژیم صهیونیستی توسط عراق بود. صدام حسین اعلام کرد که دیگر رژیم صهیونیستی را جزو کشورهای در خط مقدم علیه این رژیم نمی‌شناسد. در چنین شرایطی بانک صادرات و واردات آمریکا برای کمک به اقتصاد این کشور هزینه خط لوله نفتی بغداد ‌عقبه را به مبلغ یک میلیارد دلار تقبل کرد و از رژیم صهیونیستی خواست به آن حمله نکند.



نقش ارتش در عملیات خیبر


1.نقش نیروی زمینی ارتش در عملیات خیبر
در اواخر آذر 1362 قرارگاه خاتم‌الانبیاء(ص) به عنوان ستادی مافوق ارتش و سپاه و برای هماهنگی بین نیروهای مسلح در تهران تشکیل شد. در این ستاد که از 30 بهمن 1362 حجت الاسلام و المسلمین اکبر هاشمی‌رفسنجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی، فرماندهی آن را بر عهده داشت، تصمیم گرفته شد که با توجه به تفاوت‌های ساختاری، فرهنگی و تاکتیکی ارتش و سپاه، این دو سازمان در مناطق جداگانه‌ای که خود تمایل دارند و برای آن طرح‌ریزی می‌کنند، عمل کنند. با این سیاست، نیروی زمینی ارتش دو نقش متفاوت و مکمل را در عملیات خیبر به شرح ذیل ایفا کرد:
1. طرح ریزی و انجام عملیات در منطقه‌ی زید با کمک یگان‌هایی از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
2. به کارگیری بخشی از توان هوانیروز برای انتقال نیروهای عمل کننده در هورالهویزه و در راستای کمک به عملیات طرح‌ریزی شده توسط سپاه.
 سرتیپ سید تراب ذاکری افسر عملیات قرارگاه کربلا، در ارزیابی عملیات ارتش می‌گوید: «محلعملیاتخیبردرمحورزیدبهدلایلمختلفیهمانمحلانجامعملیاترمضانبودکهقبلاًدرآنجاشکستخوردهبودیم. دراینعملیاتنیزمادرآتشسنگیندشمنگرفتارشدیموبهبن‌بسترسیدیم و ما نتوانستیم به اهداف از پیش‌ تعیین شده در این عملیات برسیم». وی گفت: «یکی از دلایلی که ما در این عملیات نتوانستیم به اهداف از پیش تعیین شده برسیم ناهماهنگی‌هایی بود که به ‌خاطر چگونگی و محل انجام این عملیات پیش آمد
سرهنگ ستاد سورنا کیانی، استاد دافوس ارتش، نیز در تشریح نحوه‌ی طرح‌ریزی و اجرای عملیات در محور زید و نقاط قوت و ضعف‌های تاکتیکی و عملیاتی خیبر چنین اظهار نظر کرده است که: «زمین عملیات خیبر بسیار نامناسب بود و به همین دلیل بخش اعظم توان رزمی نیروهای خودی صرف غلبه بر موانع طبیعی منطقه گردید.به هر حال با متوقف شدن عملیات در محور زید، قسمت اعظم نیروهای ارتش عملاً راکد و برای قرارگاه خاتم‌الانبیاء(ص) مقداری وقت‌گیر شده بودند، از سوی دیگر امکان به کارگیری مؤثر گروه‌های توپخانه‌ی نیروی زمینی ارتش هم در عملیات خیبر فراهم نشد و بعضی از یگان‌های ارتش مثل لشکر21 از توپخانه‌ی لشکری در پشتیبانی از عملیات در محور زید به صورت محدود استفاده کردند.


2.نقش هوانیروز در عملیات خیبر
در طرح عملیاتی عبور از منطقه‌ی هورالهویزه و رسیدن واحدهای رزمی به کنار رودخانه‌ی دجله، بر روی توان و ظرفیت هوانیروز و مجموعه‌ی بالگردهای ارتش حساب زیادی شده بود. تا آن زمان هوانیروز پروازی در شب نداشت زیرا بالگردها نیاز به تجهیزات و دستگاه‌های خاصی داشتند که در اختیار نبود.خلبان‌های بالگردها از غروب آفتاب به بعد پروازی انجام نمی‌دادند و آن را پرواز کور می‌نامیدند.سردار محسن رضایی، فرمانده‌ی وقت سپاه پاسداران، می‌گوید: «وقتی با کمبود قایق مواجه شدیم، برادران هوانیروز ارتش را خواستیم که سردار جلالی، فرمانده وقت هوانیروز، بسیار فعال بودند و می‌خواستیم با پشتیبانی و ترابری هوایی، کمبود قایق‌ها را حل کنیم که این موضوع نخست برای آن‌ها کاملاً ناشناخته بود و پرواز در ارتفاعات پایین روی نیزارها و در منطقه‌ای ناامن کار ساده‌ای نبود و فداکاری‌های زیادی صورت گرفت». در طرح مانور این عملیات، انتقال بخشی از نیروهای تهاجمی از طریق 80 فروند بالگرد هوانیروز و نیروهای هوایی و دریایی ارتش پیش‌بینی شده بود که فقط 23 فروند بالگرد ترابری پای کار آمد. از سوی دیگر خلبان‌های شینوک و 214 هوانیروز و خلبانان بالگردهای نیروی دریایی، به مدت 10 شب در باتلاق گاوخونی اصفهان تمرین‌های پرواز در شب را انجام دادند. بدین منظور سرهنگ داوود روحی‌پور، مسئولیت آموزش خلبان‌ها را بر عهده گرفت و هوانیروز هم برای انجام تمرینات بودجه‌ای خاص دریافت کرده بود. در شب آخر پروازی، مسیر اصفهان به اهواز در دستور کار قرار گرفت و تعداد 150 فروند بالگرد در ساعت 23 به سمت جنوب پرواز کردند و در فرودگاه اهواز فرود آمدند و در آنجا مستقر گردیدند.مشکل بالگردها این بود که مجهز به دوربین‌های دید در شب نبودند و باید با تمرین، به پرواز در شب عادت می‌کردند. محل عمومی استقرار پایگاه عملیاتی هوانیروز در جفیر انتخاب شده بود و بالگردهای هوانیروز در بعد از ظهر روز سوم اسفند 1362 در محل‌های تعیین شده در جفیر بر زمین نشستند. برای شب اول شش فروند بالگرد شینوک در نظر گرفته شده بود که هر کدام باید 60 رزمنده را با 14 دقیقه پرواز به جزیره مجنون شمالی می‌رساندند. در جزیره مجنون شمالی از جاده‌ای به طول 2 کیلومتر برای نشست و برخاست بالگردها استفاده شد. پیش‌بینی شده بود که از بالگردهای شینوک و 214 هوانیروز برای انتقال 18 گردان نیرو به جزیره‌ی مجنون استفاده شود. حتی مجموعه‌ی رزمندگان تیپ33 المهدی(ع) تمرین‌هایی را برای چگونگی سوار و پیاده شدن از بالگردهای شینوک و 214 انجام داده بودند تا اگر لازم شد به سرعت به منطقه‌ی عملیاتی ترابری هوایی شوند، زیرا در طرح اولیه‌ی عملیات خیبر قرار بود رزمندگان این تیپ به جزیره‌ی مجنون شمالی هلی‌بُرن شوند. به هر حال هوانیروز اولین عملیات هلی‌برن شبانه در جنگ را با به کارگیری بالگردهایی از نیروهای هوایی و دریایی در عملیات خیبر انجام داد. در عملیات خیبر حدود 80 فروند بالگرد شناسایی، ترابری و شکاری از گروه پشتیبانی عمومی اصفهان و پایگاه رزمی کرمان و پایگاه هوانیروز مسجد سلیمان به‌ کار گرفته شدند.{کریم‌زاده، 1390: 10} بیشترین تعداد بالگردها از نوع 214 بود که 44 فروند از آن‌ها برای عملیات پیش‌بینی شده بود. مهم‌ترین بالگردهای مؤثر هوانیروز برای انتقال رزمندگان، بالگردهای ترابری شینوک بودند که 12 فروند از آن‌ها از پایگاه پشتیبانی اصفهان در عملیات خیبر به کار گرفته شدند.
برای پرواز بالگردها، جهادگران مهندسی جنگ، شب پیش از عملیات دو طرف جاده‌ی مورد استفاده‌ی بالگردها را خاکریز زدند و سر و ته آن را بستند. سپس، اطرافش را قیرپاشی کردند تا هنگام برخاستن بالگردها خاک بلند نشود. از آنجا که پرواز بالگردها بایستی در تاریکی شب صورت می‌گرفت، مسیر حرکت بالگردها به سمت هور علامت‌گذاری شده بود و از باند پروازی تا هور، لاستیک‌هایی به آتش کشیده شدند تا به عنوان چراغ راهنما عمل کنند. در هور به فاصله‌ی هر یک کیلومتر، یک دکل به ارتفاع 9 متر (بلندتر از نی‌ها) که سر آن چراغ قرمزی نصب شده بود، قرار داشت و بالگردها همیشه از سمت راست آن چراغ‌ها حرکت می‌کردند. پس از تصرف جزیره‌ی مجنون شمالی توسط لشکر17 علی‌بن‌ابیطالب(ع) و نیروهایی از لشکر8 نجف، سردار احمد سیاف‌زاده، فضای لازم را برای فرود بالگردها در جزیره‌ی مجنون شمالی فراهم کرد. در ساعت 2:30 بامداد به هوانیروز اعلام شد که وارد عمل شود. دو بالگرد پیش‌قراول پرواز کردند ولی پس از یک ربع پرواز، بالگرد اول نتوانست مسیر را پیدا کند و برگشت. بالگرد دوم هم گم شد و نتوانست مسیر پروازی روی آب محل مورد نظر را پیدا کند.
در آن زمان، فرمانده هوانیروز سرهنگ دوم محمدحسین جلالی بود که برای روحیه دادن به خلبان‌ها، خود اولین پرواز را به همراه احمد کاظمی فرمانده لشکر8 نجف سپاه در ساعت 3:30 بامداد همان شبِ اولِ عملیات، به سمت جزیره‌ی مجنون شمالی در برمائیه‌ی جدید انجام داد. برای راهنمایی این بالگرد، یکی از رزمندگان لشکر نجف یک جیپ آهو را آتش زد تا بالگرد به سمت آن پرواز کند و در اطراف آن فرود آید.


جمع بندی
عملیات خیبر یکی از مهمترین و حساس ترین عملیات هایی بود که رزمندگان اسلام با اجرای نخستین عملیات آبی و خاکی در جریان جنگ تحمیلی با ابتکار عمل و خلاقیت توانستند، دشمن را به عقب برانند و از این تجربه ارزنده در خلق پیروزی در آینده استفاده کنند. نصب پل به طول 13 کیلومتر بر روی آب‌های هور یکی از موفقیت‌های نظامی‌ به شمار می‌رفت که خبرگزاری فرانسه دست یافتن و ساختن پل قایقی با چنین طولی در تاریخ نظامی‌ مدرن را بی‌سابقه توصیف کرد.
برخی معتقدند که عملیات خیبر می توانست خط پایانی بر جنگ تحمیلی باشد و شماری از مسوولان بر این عقیده بودند که با گرفتن یک منطقه از خاک عراق این امکان وجود خواهد داشت که رژیم بعث را پای میز گفت وگو نشاند اما در همان زمان عده ای دیگر سرسختانه مخالفت می کردند.
آیت الله هاشمی‌رفسنجانی در خاطرات خود می‌نویسد: «آن‌گونه که انتظار داشتم، عنوان ختم جنگ مقبول نیفتاد. معلوم است مساله مهم برای بسیاری از رزمندگان، ادامه جنگ است و همه چیز هم همین را نشان می‌دهد. شاید به همین جهت امام موافق طرح ختم جنگ نیستند و اگر در قلبشان هم قبول داشته باشند، بر زبان نمی‌آورند»
به هرترتیب پایان این عملیات موفق آمیز سبب ایجاد ترس و وحشت در میان هم پیمانان رژیم بعث از پیشروی ایران شد و صدور قطعنامه 552 شورای امنیت سازمان ملل را در 11 خرداد همان سال به دنبال داشت اما ایران با مفاد آن برای پایان دادن به جنگ موافقت نکرد.

 


منابع:
1.دانشنامه رشد، جنگ خیبر، 1387.
2.مشرق، آنچه باید درباره عملیات خیبر بدانیم، کد:394086.
3.دانشنامه فرهنگ ایثار، جهاد و شهادت، عملیات خیبر.
4.ایسنا، سالروز آغاز عملیات خیبر، کد: 98120301573.
5.خبرگزاری دفاع مقدس ، «عملیات خیبر و مجنون کردن بعثی‌ها در جزایر/ صدام بیش از قبل دست به دامن حامیانش شد!».
6.پایگاه اطلاع رسانی حوزه، «خاطرات خیبر »، 1379.
7.موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، «نقش ارتش در عملیات خیبر» .
8 .خبرگزاری جمهوری اسلامی ، «عملیات خیبر؛ نماد نبوغ و ابتکار رزمندگان اسلام» ، 1379، کد: 83217383.

فایل های ضمیمه :

فایل های ضمیمه :

چاپ
نظر شما
لطفاً کد امنیتی که در عکس نشان داده شده، را وارد کنید کد امنیتی :
نظرات کاربران