یکشنبه 24 شهریور 1398 |

نشان سرخ دلیری

1398/06/09 نگاهی به جایگاه زنان در ادبیات دفاع مقدس

نشان سرخ دلیری

حیات: زنان در ادبیات دفاع مقدس جایگاه ویژه‌ای دارند. در واقع می‌توان گفت زن در این نوع از ادبیات فراتر از اشکال بحث شده در جایگاهی فرا انسانی می‌نشیند.

به گزارش پایگاه خبری حیات،  زنی که دوشادوش مرد در جبهه‌ها حاضر می‌شود؛ زنی که وقتی همسرش در جبهه است یک ‌تنه بار زندگی را به دوش می‌کشد؛ زنی که همسرش شهید شده؛ زنی که همسرش بر اثر جراحت‌های بسیار جانباز شده؛ مادری که همواره در انتظار برگشت فرزندش است یا مادری که هرچند غم فراق فرزندش را در دل دارد اما به شهادت او افتخار می‌کند. تمامی این خصلت ها نشانگر وجه عالی از شخصیت زن است که اتفاقاً چهره‌ای واقعی و ملموس برایمان ترسیم می‌کند.دکتر محمدرضا عمران‌پور در مقاله‌ای با عنوان «زن در ادبیات داستانی دفاع مقدس» می‌گوید: «زن در داستان‌های دفاع مقدس، مجسمه فداکاری و ایثار است چنان‌که گاه از تمام نعمت‌های زندگی با یک شوهر معمولی چشم می‌پوشد و حتی گاه در مقابل مخالفت پدر و مادر خود ایستادگی کرده و خواهان ازدواج با جانبازی است که در برخی از کارهای روزمره هم نیازمند کمک دیگری است، مانند زهرا در داستان «پرستوها» از "فریدون خلیلی"
ادبیات دفاع مقدس را به دو دوره می‌توان تقسیم کرد؛ نخست ادبیات مربوط به خود جنگ که شرح مبارزات رزمندگان است و دیگری دوره پس از جنگ. از نویسندگان شاخص زن در این گونه داستانی می‌توان به معصومه آباد، نرگس آبیار، شیوا ارسطویی، سیده اعظم حسینی و... اشاره کرد.
یکی از مهمترین آثاری که بر اساس خاطرات دوران جنگ نوشته شده، رمان « دا» است که  به خاطرات "سیده زهرا حسینی"   می پردازد. توصیف رویداد ها و اتفاقات هولناک و تلخ جنگ و مواجهه انسان با مرگ و فراتر از همه این ها، پیدا کردن مفهومی برای ادراک این وضعیت با چنان ظرافتی انجام شده که مخاطب بعد از خواندن رمان دیگر هرگز نمی تواند آن را از یاد ببرد. 
یکشنبه آخر نوشته « معصومه را مهرمزی»  نیز رواتی متفاوت از زنان ارائه می دهد که به واسطه درگیر شدن در جنگ شخصیت و هویتشان شکل می گیرد. «عروس جنوب» نوشته "شمسی خسروی" بیانگر روید اد های جنگ از نگاه دختر جوان پرستاری است که تمام این وقایع از نزدیک دیده  و تلخی و سیاهی را جنگ از نزدیک لمس می کند، اما همچنان بخاطر وفاداری به عقاید و باورهایش در صف اول جنگ می ایستد. این پیرنگ روایی،  در رمان « او را دیدم، زییبا شدم» نوشته "شیوا ارسطویی"  به بهترین شکل ممکن پرداخت شده است. داستان روایتگر پرستارانی است که از مجروحان جنگ پرستاری میکنند و قهرمان رمان زنی باردار است که به گفت وگوی درونی با کودک به دنیا نیامده اش مشغول است و از خلال این گفت وگو مخاطب را با تمام زوایای تیره و روشن جنگ آشنا می کند.
این آثار تنها بخش کوچکی از نوشته هایی است که  حضور  زنان حوزه ادبیات دفاع و پایداری را به ما یادآوری می کند . در واقع در طول این هشت سال و بخصوص سال های پس از آن چهره های بسیاری از نویسندگان زن و همچنین نویسندگان مردی که دغدغه نشان دادن موقعیت و جایگاه زنان در جنگ را داشتند، ظهور کردند که منجر به غنای کمی و کیفی آثار ادبی در این حوزه شدند.
سهراب جعفری


فایل های ضمیمه :

فایل های ضمیمه :

نظرات کاربران
نظر شما
نام :
ایمیل :
نظرات کاربران :
لطفاً کد امنیتی که در عکس نشان داده شده، را وارد کنید کد امنیتی :